Տավուշի մարզի Դովեղ գյուղը շուրջ 15 կմ երկարությամբ սահմանակից է Ադրբեջանին։ Սահմանամերձ Դովեղը Տավուշի մարզի Նոյեմբերյան համայնքի ամենահին բնակավայրերից մեկն է, կարելի ասել, որ դովեղցիները ապրում են  հակառակորդի դիտակետում։

Չնայած մի շարք խնդիրների, այնուամենայնիվ, դովեղեցիները աշխատում են չհեռանալ հարազատ գյուղից և փորձում են այնպես անել, որ այլ վայրերից գան և վայելեն Դովեղի բնությունը, այցելեն հնադարյան եկեղեցիներն ու ծանոթանան իրենց գյուղի հարուստ պատմությանը։

Նոր դպրոցի կառուցումը Դովեղում բնակիչների համար կարևոր իրադարձություն է , այն առավել անվտանգ տեղանքում է  և ապահովված է  թաքստոցներով :
Գյուղի փոքրաքանակ  երիտասարդները ջանք չեն խնայում լինել ակտիվ և հանրության ուշադրությունը գրավել դեպի իրենց հարազատ Դովեղը:

Ներքին գործերի նախարարության «Եղի՛ր ուժ մեր երկրի համար» հանրային իրազեկման արշավի հերթական միջոցառումը դեկտեմբերի 1-ին Իջևանում էր։ Ոստիկանության նվագախմբի երաժշտության հնչյունների ներքո ներքին գործերի նախարարի, Տավուշի մարզային ու համայնքային իշխանությունների, ուժային կառույցների ներկայացուցիչների հետ մի խումբ քաղաքացիներ քայլերթով շարժվեցին դեպի Իջևանի կենտրոնական հրապարակ։ Իր ելույթում  Ներքին գործերի նախարարը նշեց, որ Պարեկային ծառայության կազմավորումը Հայաստանում կարևոր ձեռքբերում էր, և այս ծառայությունը հետագայում պետք է զարգանա։

Հանրային իրազեկման արշավը մինչ այս իրականացվել է մայրաքաղաքում, Լոռու և Արագածոտնի մարզերում, Տավուշից հետո հաջորդ կանգառը Գեղարքունիքն է։ Մայոր Ալիխանյանը հանրապետության առաջին կին դասակի հրամանատարն է, ով իր ծառայությունն իրականացնում է Դիլիջանում։ Նա իր փորձառությունն էր կիսում հայրենակիցների հետ։

Իրազեկման արշավի ժամանակ Տավուշի մարզային գումարտակի պարեկները քաղաքացիներին ներկայացրեցին իրենց ծառայության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև օգտագործվող  տեխնիկական միջոցները։ Պարեկային ծառայությունում աշխատանքի անցնելու համար  Ներքին գործերի նախարարության կրթահամալիրում  ուսուցման ընդունելության դիմումներն ընդունվում են մինչև այս տարվա դեկտեմբերի 15-ը։

Ճանապարհը տանում է դեպի Բարեկամավան․ հայ-ադրբեջանական սահմանից մոտ 1000 մետր հեռավորությամբ գտնվող Բարեկամավանում այսօր մոտ 150 մարդ է ապրում։  Գյուղական անխռով լռությունը մեր նկարահանման պահին մերթընդմերթ ընդմիջում էին «Արջուկն» իր հաչոցով ու գյուղամիջի շինարարական աղմուկը։ Այստեղ ջրի, էլէեկտրաէներգիայի, ճանապարհների, գազի ու ենթակառուցվածքների խնդիրներից զատ՝ սահմանային ու անվտանգային խնդիրն է առաջին տեղում, և ըստ գյուղացիների դա է հիմնական պատճառը, որ նախկինում 1500 բնակիչ ունեցող գյուղի մարդկանց թիվը նվազել է առնվազն 10 անգամ։

Գյուղամեջում գտնվող փակ խանութները, դատարկ փողոցներն ու փակ տների հողատարածքներում ծառերի չհավաքած բերքը Բարեկամավանի «ծերացող գյուղ» լինելու մասին են վկայում։ Գյուղի դպրոցում վերջին շրջանում աշխուժություն կա՝ Արցախից 5 աշակերտ են միացել բարեկամավանցի դպրոցականներին։ Դպրոցն այժմ 20 աշակերտ ունի։ Դպրոցի պատերին իրազեկման պաստառներ են՝ առաջին օգնության, արտակարգ իրավիճակներում վարվեցողության կանոնների մասին, որոնց Բարեկամավանում տիրապետում են բոլորը՝ անկախ տարիքից։ Բազմաթիվ նյութական կարիքներ ունեցող դպրոցը նաև աշակերտների կարիք ունի։ Ընդարձակ դասասենյակները վկայում են, որ ոչ վաղ անցյալում դպրոցը աշակերտական մեծ հոսք է ունեցել։

Այս տարի դպրոցը 4 շրջանավարտ է ունենալու․ Դիանան պատրաստվում է իրավաբան դառնալ․ նա ցանկանում է իրավական դաշտում բարձրաձայնել սեփական գյուղի խնդիրներն ու կարիքները։ Նրանց առօրյան գրեթե անփոփոխ է․ առավոտյան դպրոցն է, հետո գյուղի եկեղեցու բակում հավաքվելը ու ընտանիքին օգնելը։

Բարեկամավանում հիմա խաղաղ է, վերջին տարիներին այստեղ կրակոցներ չեն լսվել, սակայն գյուղի պատկերը տխուր ու մտահոգիչ է։ Բարեկամավանը դատարկվում է։ Գյուղի միակ երիտասարդը՝ Գագիկը, ուսումն ավարտելուց հետո վերադարձել է Բարեկամավան։ Տխրությամբ, բայց հույսով նա պատմում է գյուղի անտեսված լինելու պատճառների մասին։

Բնակչության հիմնական մտահոգությունը օր-օրի խորացող սոցիալական ծանր իրավիճակն է։ Խորհրդային տարիներին գյուղացիները զբաղվում էին այգեգործությամբ, անասնապահությամբ, իսկ հիմա չեն անում ոչինչ միայն մտահոգիչ պատճառաբանությամբ՝ հողերի մեծ մասը հակառակորդի դիտարկման տակ են, մյուս մասն էլ՝ ականապատ է: Ջուրն այնքան քիչ է, որ նույնիսկ տնամերձ հողերին չի հերիքում և դրանք անմշակ են մնում: Բարեկամավանը ուշադրության ու «բարեկամության» խիստ կարիք ունի․ հարցն այստեղ կարծես թե հռետորական չէ՝ ինչպես սահմանապահ բնակչությանը պահել գյուղում։ Բոլորիս աչքի առաջ, խաղաղ ու հանգիստ, երբեմնի մարդաշատ Բարեկամավանի բնակչությունը ծերանում ու նոսրանում է։

Սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանի կողմից սանձազերծված պատերազմից հետո բռնի տեղահանված Վարսիկ Սարգսյանի բազմազավակ ընտանիքը Ասկերանի Սղնախ գյուղից էր: Ընտանիքը այժմ ապրում է Տավուշի մարզի Հաղթանակ գյուղում։

Հեղինակ՝ Նոյեմբերյան համայնքից Տավուշ Մեդիայի թղթակից Հրանուշ Անանյան։

«Արվեստի ուժը» խորագրի ներքո Բերդավանի Գեղագիտական կենտորնում իրականացավ բերդավանցի ինքնուս արվեստագետների աշխատանքների ցուցահանդեսը: Բերդավանը հայտնի է ոչ միայն իր գեղատեսիլ բնությամբ, այլև այդ բնության գույները արվեստի տարբեր բնագավառներում արտացոլող տաղանդաշատ արվեստագետներով, և հենց այդ արվեստագետների աշխատանքների ներկայացման ու տարածման նպատակով էլ գեղագիտական կենտրոնը կազմակերպել էր ցուցահանեսը։

Միջոցառմանը ներկայացված էր տարաբնույթ արվեստի գործեր՝ քանդակներ, կտավներ, ձեռագործ աշխատանքներ. Ցուցահանդեսը ևս մեկ առիթ էր ճանաչելու ինքնուս արվեստագետներին, ճանաչել ու և արժևորելու նրանց գործերը:
Մեծ ու փոքր բերդավանցիները՝ իրենց աշխատանքներով կարողացան փոխանցել արվեստի մասին սեփական պատկերացումները և արտահայտել «Արվեստի իրենց ուժը»:

Ցուցահանդեսի ընթացքում երաժշտական ու պարային կատարումներով ներկայացան նաև գեղագիտական կենտրոնի սաները: Ցուցահանդեսը տևելու է 1 շաբաթ. արվեստասերները կարող են ուսումնասիրել ինքնուս արվեստագետների աշխատանքները միչև նոյեմբերի 30-ը:

Ստվերախաղքի 3-րդ ազգային փառատոն միտված էր նոր շունչ տալ հին արվեստի տեսակին: Փառատոնին մասնակցում էին 13 թատերական խմբեր Հայաստանի տարբեր մարզերից` այդ թվում Տավուշի մարզից` Հաղարծին գյուղը և Նոյեմբերյանի Մշակույթի կենտրոնի ստվերախաղքի թատրոնը:

Մշակույթի ոլորտի խնդիրները Տավուշի սահմանամերձ բնակավայրերում․ Քննարկում ՏավուշTV-ի եթերում

Տավուշ TV-ի տաղավարում Էռնեստ Խանումյանը Իջևանի համայնքապետարանի կրթության, մշակույթի ու երիտասարդության բաժնի պետ Լիլիթ Ղալումյանի, Բերդի համայնքային մշակույթի տան տնօրեն Արմեն Մելիքյանի ու Ոսկեվանի մշակույթի կենտրոնի տնօրեն Արթուր Մելքոնյանի հետ վերհանում է Տավուշի սահմանամերձ բնակավայրերում մշակույթի զարգացմանն խանգարող մարտահրավերները, դրանք հաղթահարելու ճանապարհներն ու հեռանկարները։
Մեկնաբանություններում կիսվե՛ք թեմայի վերաբերյալ ձեր կարծիքներով․ գրե՛ք և միացե՛ք քննարկմանը։

Տավուշի սահմանամերձ բնակավայրերի խնդիրները․ Բերդավան

Տեսանյութը ներկայացնում է Բերդավան գյուղի խնդիրները և գյուղացիներին՝ իրենց առօրյա կյանքով, պայքարով ու արարումով։
Հեղինակ՝ Տավուշ Մեդիայի թղթակից Հրանուշ Անանյան:

Նախագիծն իրականացվել է Մեդիա նախաձեռնությունների կենտրոնի ֆինանսական աջակցությամբ՝ «Անկախ մեդիա բովանդակության ստեղծում» դրամաշնորհային ծրագրի շրջանակում։

Նոյեմբերյանում անցկացվել է «Աշնան մեղեդի» փառատոնը՝ համայնքում բնակեցված արցախցիներին համախմբելու և ներկայացնելու Տավուշի մշակույթը, արվեստը, բերքն ու բարիքը։
Փառատոնի մասին պատմում է Նոյեմբերյան համայնքից Տավուշ Մեդիայի թղթակից Արաքսյա Ամիրաղյանը։

Հայ օգնության ֆոնդը 2023թ․ սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանի կողմից լայնածավալ ռազմական գործողությունների հետևանքով Արցախից բռնի տեղահանված մեր՝ ավելի քան 15,000 հայրենակիցներին տրամադրել է մարդասիրական աջակցություն։

Մարդասիրական աջակցություն` այդ թվում 1,200 սննդի և հիգիենայի փաթեթներ, 480 անջրանցիկ տաք բաճկոններ, 200 ծալովի մահճակալներ, 1,300 անկողնային հավաքածուներ, 500 էլեկտրական տաքացուցիչներ, 400 դպրոցական պայուսակներ ու գրենական պիտույքներ են ստացել Սյունիքի մարզի Սիսիանի տարածաշրջանում, Տավուշի մարզի Իջևանի, Նոյեմբերյանի և Բերդի տարածաշրջաններում, Լոռու մարզի Փամբակ համայնքում, Արարատի մարզի Մասիս խոշորացված համայքում, Վայոց ձորի Վայք և Արագածոտնի մարզի Բյուրական համայնքներում ապաստանած արցախցի ընտանիքները։

Արցախցի հայրենակիցներին սատար կանգնելուն ուղղված արագ արձագանքման գործողություններին զուգահեռ՝ Հայ օգնության ֆոնդը մեկնարկելու է նաև երկարաժակետ և համապարփակ ծրագիր, որի նպատակն է կայուն ու թիրախային սոցիալ-հոգեբանական աջակցություն ցուցաբերել հայրենակիցներին՝ այդ թվում երեխաներին ու տարեցներին, անցկացնել բուժաշխատողների վերապատրաստման և մասնագիտական զարգացմանն ուղղված դասընթացներ, խթանել ընտանեկան ձեռներեցությունն ու ինքնազբաղվածությունը, հնարավորություն ընձեռել միջին մասնագիտական ու բուհական կրթություն ստանալ ցանկացող երիտասարդներին։

«Որպես մարդասիրական լայնածավալ աշխատանքեր իրականացնելու փորձ ունեցող  կազմակերպություն՝ Հայ օգնության ֆոնդը հանձնառու է կանգնել արցախցի մեր եղբայրների և քույրերի կողքին թե՛ այս կրիտիկական պահին, և թե՛ հետագայում», – նշել է ՀՕՖ-ի Հայաստանի մասնաճյուղի տնօրեն Բագրատ Սարգսյանը՝ շեշտելով, որ մարդասիրական աջակցությունը շարունակական բնույթ է կրելու՝ հաշվի առնելով տեղահանված ընտանիքների կարիքներն ու բնակության վայրը։