Մայիսի 21-ին՝ ժամը 10:00-ից մինչև 15:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Տավուշի մարզի Նոյեմբերյան համայնքի Ոսկեվան բնակավայրում անցկացվելու է ««Օդային տագնապ» ազդանշանի դեպքում բնակչության ազդարարման, պատսպարման և տարհանման աշխատանքների կազմակերպումը» թեմայով վարժանք, որի ընթացքում՝ ժամը 12:00-ին, գործարկվելու է էլեկտրական շչակ։

Խնդրում ենք չանհանգստանալ։

Հունգարիայի Էստերգոմ քաղաքը մայիսի 2-3-ը հյուրընկալել էր Կիոկուշին կարատեի Եվրոպայի առաջնությունը, որին մասնակցում էին հարյուրավոր մարզիկներ Եվրոպայի տարբեր երկրներից։ Հայ մարզիկները մասնակցելով առաջնությանը, գրանցել են ոգևորող արդյունքներ՝ 5 չեմպիոն, 2 փոխչեմպիոն, 5 բրոնզե մեդալակիր։

Առաջնության Եվրոպայի չեմպիոնների շարքում են նաև տավուշցի տղաները՝ Նոյեմբերյան համայնքի Բագրատաշեն գյուղից Գոռ Կիրակոսյանը և Դեբեդավան գյուղից Արեն Խուդյանը։

Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի 80-րդ տարեդարձի կապակցությամբ Նոյեմբերյանում Հայրենական մեծ պատերազմի զոհերի հիշատակը հավերժացնող հուշահամալիրի տարածքում օրվա խորհրդով անցկացվեց տոնական միջոցառում։

Հայրենասիրական-մշակութային միջոցամանն մասնակցում էին Նոյեմբերյանի համայնքի կրթամշակութային հաստատությունները։

ՀՀ կառավարության՝ մարզերում մշակութային-ժամանցային միջավայրերի ապահովման, սոցիալական ձեռներեցության կարողությունների զարգացման, ինքնազարգացման հնարավորությունների ընդլայնման, կրթական, մշակութային, տեղեկատվական իրադարձությունների իրականացմանն ուղղված միջոցառումների ծրագրի շրջանակում Նոյեմբերյանում կբացվի և կգործի երիտասարդների ինքնազարգացման, մշակութային-ժամանցային, նորարարական LOFT կենտրոնը:

Նախանշվում է, որ բազմաֆունկցիոնալ կենտրոնը պետք է ունենա տեխնիկական, տեխնոլոգիական և բովանդակային հագեցվածություն, որը մարզի երիտասարդության համար կապահովի ոչ ֆորմալ կրթության և մշակութաժամանցային միջավայր: Այս կերպ «Լոֆթն» ընդլայնում է իր գործունեությունը Տավուշի մարզում՝ արդեն գործելով Իջևանում և Նոյեմբերյանում:

34 տարի շարունակ այս օրը՝ մայիսի 6-ը, Նոյեմբերյան համայնքի համար հերոսացման և ցավի օր է:

Համայնքի բնակիչները հարգանքի տուրք են մատուցում 1991 թ. Խորհրդային Միության բանակի և Խորհրդային Ադրբեջանի օմոնականների «Կոլցո» օպերացիայի հետևանքով զոհված ոստիկանների հիշատակին:

—
1991 թվականի մայիսի 6-ի լուսաբացին Ոսկեպար գյուղի մերձակա անտառում խորհրդային բանակի ու ադրբեջանական օմոնի ծուղակն ընկավ Նոյեմբերյանի ոստիկանության 24 աշխատակից:

Մայիսի 5-ի ուշ երեկոյան Նոյեմբերյանի ներքին գործերի բաժնում ահազանգ է ստացվում, որ ադրբեջանցիները հատել են Նոյեմբերյանի սահմանն ու շարժվում են դեպի Ոսկեպար: Ոստիկանների խումբը ավտոբուսով ու «Նիվայով» գնում է պաշտպանելու գյուղի խաղաղ բնակչությանը: Գնում են սարերով, որովհետև գյուղ տանող ճանապարհը ադրբեջանցիների գնդակոծության տակ էր:

Գյուղ չհասած՝ անսպասելի հայտնվում են խորհրդային բանակի զինվորականներն ու սկսում կրակել: Տխրահռչակ «Կոլցո» օպերացիան ընթացքի մեջ էր… 11 ոստիկան զոհվում է տեղում, մյուսները գերեվարվում են. նրանցից երեքը մահանում են ադրբեջանական բանտերում: Այս դեպքից ժամեր անց խորհրդային զինվորները խաբեությամբ զինաթափում ու գերի են վերցնում նաև Ոսկեպարը պաշտպանող 45 ոստիկանների ու դարձյալ հանձնում ադրբեջանցի օմոնականներին:

Ոսկեպար․ 1991թ. մայիսի 6 | Կոլցո օպերացիայի ամենաարյունոտ էջը 

Լուսանկարները` Տավուշ Մեդիայի թղթակից Հրանուշ Անանյանի:

Այսօր՝ ապրիլի 28-ին Տավուշի մարզի Նոյեմբերյան համայնքի Պտղավան բնակավայրում անցկացվեց հրշեջ-փրկարարական ուսումնական վարժանք՝ գյուղում ձևավորված կամավոր հրշեջ-փրկարարական խմբի մասնակցությամբ։

Վարժանքը ղեկավարում էր Ավստրիական Կարմիր խաչի հրահանգիչ, փորձառու փրկարար Բերնարդ Ժանինին։

Խմբին առաջադրանք էր տրվել իրականացնել հրդեհաշիջում երկհարկանի կառույցում, տարհանել տուժածներին երկրորդ հարկից, և իրականացնեել տարածքի մշտադիտարկում՝ հրդեհի հնարավոր օջախները լիովին չեզոքացնելու նպատակով։

Վարժանքի ավարտին մասնակիցները քննարկեցին առաջադրանքի կատարման ընթացքը և ներկայացրին բարելավման առաջարկներ։

Լավագույն արդյունքներ ցուցաբերած կամավոր հրշեջ-փրկարարները պարգևատրվեցին պատվոգրերով։

Ապրիլի 24-ը Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրն է. օրվա առիթով հարգանքի տուրք է մատուցվել Տավուշի մարզի համայնքներում:

Նոյեմբերյան համայնքում առավոտյան մեկնարկեց ավանդական քայլերթը` ի հիշատակ և ոգեկոչում Հայոց ցեղասպանության նահատակների:

Դեբեդ գետի ափամերձ գոտում գտնվող՝ Տավուշի մարզի Նոյեմբերյան և Լոռու մարզի Ալավերդի համայնքների բնակավայրերը, Դեբեդ գետն օգտագործում են որպես ոռոգման աղբյուր։ Բնակիչներն ահազանգում են՝ գետն աղտոտվում է արդյունաբերական թափոններով, որի պատճառով իրենք մեծ նյութական վնասներ են կրել, վնասվել են այգիները, գյուղատնտեսական նշանակության հողերը։ Առկա խնդիրներին գումարվեց նաև 2024 թվականի մայիսին տեղի ունեցած աղետը․ ջրեղեղի հետևանքով խնդիրների շրջանակն ընդլայնվեց։ Խափանվել էր ոռոգման համակարգը, ինչը պատճառ դարձավ երաշտի։ Ոռոգման նոր շրջանին ընդառաջ, արձագանքելով տեղի բնակչության մտահոգություններին, հետաքրքրված ու մտահոգ լրատվամիջոցները Դեբեդի հովտում ծանոթացան մարդկանց խնդիրներին, կրած վնասներին և Դեբեդ գետի էկոհամակարգի պահպանման առկա կարիքներին։

Բնակիչերը հիշեցնում են՝ Դեբեդն իրենց համար կենսական նշանակություն ունի, գետն է իրենց բարեկեցության կարևոր գործոնը, գետն է, որ ոռոգում է իրենց այգիներն և ապահովում գյուղերի հողատարածքների խոնավությունն ու բերրիությունը։

«Համայնքային համախմբման և աջակցության կենտրոնը» բնակիչների ահազանգերի հետքերով սկսել է հանրային արշավ, որի շրջանակում կազմակերպվել էր մեդիա տուր՝ «ՀՀ Կառավարությու՛ն, անհրաժեշտ է մշակել Դեբեդ գետի էկոհամակարգի պահպանման և հոգատարության ազգային ռազմավարություն» ուղերձով։ Ուղերձը մշակվել է մարդկանց խնդիրների ու առաջարկների հիման վրա։

«Վերջին բարձրաձայնումներից հետո, որ տեղի ունեցավ 2023 թվականին, երբ որ մեծ աղտոտում եղավ գետում և բնակիչները վնասներ էին կրել, որոշում կայացվեց քննարկումներ իրականացել բնակչության հետ հասկանալու՝ ինչպես լուծել խնդիրները։ Եզրահանգումն այն է, որ պետք է պետական ռազմավարություն մշակվի Դեբեդ գետի էլոհամակարգի պահպանման համար, և քննարկումները սկսել էին մինչև ջրհեղեղը, որն էլ եկավ ապացուցելու, որ խնդիրներն ավելի լայն են», – նշում է «Համայնքային համախմբման և աջակցության կենտրոն» ՀԿ նախագահ Օլեգ Դուլգարյանը։

Տեղումների հետևանքով Դեբեդ գետը վարարել է, գետի մակարդակը զգալիորեն բարձրացել։ Մարդիկ անհանգստանում են՝ Դեբեդը հանկարծ հունից դուրս չգա։

Վերջին տեղումներից սարերի ձյան շերտն ավելացավ: Իսկ մեր լեռնաշխարհը խոցելի է դառնում հեղեղումներից, երբ առատ տեղումները համընկնում են եղանակի կտրուկ տաքացմանը. ձյան առատացած հալոցքը կամ սելավի է վերածվում կամ ջրհեղեղի:

Ապրիլի 7-ին Նոյեմբերյանի Արվեստի դպրոցում տեղի ունեցավ հանդիպում-քննարկում համայնքի գործարար կանանց հետ՝ «Գործարար կանանց ստեղծագործ միտքը՝ համայնքի զարգացման ներուժ» թեմայով։

Հանդիպման մասին պատմում է Տավուշ Մեդիայի թղթակից Հրանուշ Անանյանը։

Հայ և հույն ժողովուրդները բազմաթիվ ընդհանրություններ ունեն` պատմական, մշակութային:
Նոյեմբերյան համայնքի մի շարք բնակավայրերում ապրում են բազմաթիվ հունահայկական ընտանիքներ և պահպանում են իրենց ազգային ավանդույթները:

Մարտի 31-ին Նոյեմբերյանի Մշակույթի կենտրոնում տեղի ունեցավ միջոցառում-ցուցահանդես` նվիրված հայ և հույն ժողովուրդների դարավոր բարեկամությանը:

Հայ-հունական բարեկամության միջոցառմանը մասնկացում էին Նոյեմբերյանի և Կողբի Մշակույթի կենտրոնները, Նոյեմբերյանի Երաժշտական և Արվեստի դպրոցները:

Միջոցառման ավարտին իր շնորհակալական խոսքն ուղղեց Նոյեմբերյանի տարածաշրջանի «Օլիմպոս» հունական համայնքի նախագահ Թամարա Թամազյան-Լազարիդուն: Ցուցահանդեսը կազմակերպվել էր Նոյեմբերյանի համայնքապետարանի աջակցությամբ:

Լուսանկարները` Տավուշ Մեդիայի թղթակից Հրանուշ Անանյանի: