Ապրիլի 24-ը Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրն է. օրվա առիթով հարգանքի տուրք է մատուցվել Տավուշի մարզի համայնքներում:
Նոյեմբերյան համայնքում առավոտյան մեկնարկեց ավանդական քայլերթը` ի հիշատակ և ոգեկոչում Հայոց ցեղասպանության նահատակների:
Դեբեդ գետի ափամերձ գոտում գտնվող՝ Տավուշի մարզի Նոյեմբերյան և Լոռու մարզի Ալավերդի համայնքների բնակավայրերը, Դեբեդ գետն օգտագործում են որպես ոռոգման աղբյուր։ Բնակիչներն ահազանգում են՝ գետն աղտոտվում է արդյունաբերական թափոններով, որի պատճառով իրենք մեծ նյութական վնասներ են կրել, վնասվել են այգիները, գյուղատնտեսական նշանակության հողերը։ Առկա խնդիրներին գումարվեց նաև 2024 թվականի մայիսին տեղի ունեցած աղետը․ ջրեղեղի հետևանքով խնդիրների շրջանակն ընդլայնվեց։ Խափանվել էր ոռոգման համակարգը, ինչը պատճառ դարձավ երաշտի։ Ոռոգման նոր շրջանին ընդառաջ, արձագանքելով տեղի բնակչության մտահոգություններին, հետաքրքրված ու մտահոգ լրատվամիջոցները Դեբեդի հովտում ծանոթացան մարդկանց խնդիրներին, կրած վնասներին և Դեբեդ գետի էկոհամակարգի պահպանման առկա կարիքներին։
Բնակիչերը հիշեցնում են՝ Դեբեդն իրենց համար կենսական նշանակություն ունի, գետն է իրենց բարեկեցության կարևոր գործոնը, գետն է, որ ոռոգում է իրենց այգիներն և ապահովում գյուղերի հողատարածքների խոնավությունն ու բերրիությունը։
«Համայնքային համախմբման և աջակցության կենտրոնը» բնակիչների ահազանգերի հետքերով սկսել է հանրային արշավ, որի շրջանակում կազմակերպվել էր մեդիա տուր՝ «ՀՀ Կառավարությու՛ն, անհրաժեշտ է մշակել Դեբեդ գետի էկոհամակարգի պահպանման և հոգատարության ազգային ռազմավարություն» ուղերձով։ Ուղերձը մշակվել է մարդկանց խնդիրների ու առաջարկների հիման վրա։
«Վերջին բարձրաձայնումներից հետո, որ տեղի ունեցավ 2023 թվականին, երբ որ մեծ աղտոտում եղավ գետում և բնակիչները վնասներ էին կրել, որոշում կայացվեց քննարկումներ իրականացել բնակչության հետ հասկանալու՝ ինչպես լուծել խնդիրները։ Եզրահանգումն այն է, որ պետք է պետական ռազմավարություն մշակվի Դեբեդ գետի էլոհամակարգի պահպանման համար, և քննարկումները սկսել էին մինչև ջրհեղեղը, որն էլ եկավ ապացուցելու, որ խնդիրներն ավելի լայն են», – նշում է «Համայնքային համախմբման և աջակցության կենտրոն» ՀԿ նախագահ Օլեգ Դուլգարյանը։
Տեղումների հետևանքով Դեբեդ գետը վարարել է, գետի մակարդակը զգալիորեն բարձրացել։ Մարդիկ անհանգստանում են՝ Դեբեդը հանկարծ հունից դուրս չգա։
Վերջին տեղումներից սարերի ձյան շերտն ավելացավ: Իսկ մեր լեռնաշխարհը խոցելի է դառնում հեղեղումներից, երբ առատ տեղումները համընկնում են եղանակի կտրուկ տաքացմանը. ձյան առատացած հալոցքը կամ սելավի է վերածվում կամ ջրհեղեղի:
Ապրիլի 7-ին Նոյեմբերյանի Արվեստի դպրոցում տեղի ունեցավ հանդիպում-քննարկում համայնքի գործարար կանանց հետ՝ «Գործարար կանանց ստեղծագործ միտքը՝ համայնքի զարգացման ներուժ» թեմայով։
Հանդիպման մասին պատմում է Տավուշ Մեդիայի թղթակից Հրանուշ Անանյանը։
Հայ և հույն ժողովուրդները բազմաթիվ ընդհանրություններ ունեն` պատմական, մշակութային:
Նոյեմբերյան համայնքի մի շարք բնակավայրերում ապրում են բազմաթիվ հունահայկական ընտանիքներ և պահպանում են իրենց ազգային ավանդույթները:
Մարտի 31-ին Նոյեմբերյանի Մշակույթի կենտրոնում տեղի ունեցավ միջոցառում-ցուցահանդես` նվիրված հայ և հույն ժողովուրդների դարավոր բարեկամությանը:
Հայ-հունական բարեկամության միջոցառմանը մասնկացում էին Նոյեմբերյանի և Կողբի Մշակույթի կենտրոնները, Նոյեմբերյանի Երաժշտական և Արվեստի դպրոցները:
Միջոցառման ավարտին իր շնորհակալական խոսքն ուղղեց Նոյեմբերյանի տարածաշրջանի «Օլիմպոս» հունական համայնքի նախագահ Թամարա Թամազյան-Լազարիդուն: Ցուցահանդեսը կազմակերպվել էր Նոյեմբերյանի համայնքապետարանի աջակցությամբ:
Լուսանկարները` Տավուշ Մեդիայի թղթակից Հրանուշ Անանյանի:
Մարտի 15-ին, ժամը 13։36-ին Տավուշի մարզային փրկարարական վարչության ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Կոթի գյուղում այրվում է անասնագոմ:
Դեպքի վայր են մեկնել ՆԳՆ ՓԾ մարզային փրկարարական վարչության հրշեջ-փրկարարական ջոկատից մեկ մարտական հաշվարկ և ՔՊՎ քաղաքացիական պաշտպանության ուժերի հավաքական կենտրոնի Նոյեմբերյանի հատուկ օբյեկտների պահպանության հրշեջ-փրկարարական ջոկատի Ոսկեվանի հրշեջ-փրկարարական խմբից մեկ մարտական հաշվարկ։
Հրդեհը մեկուսացվել է ժամը 14:24-ին, մարվել՝ 14:46-ին: Այրվել է անասնագոմի տանիքը (մոտ 40 քմ)։
Մարտի 15-ին, ժամը 12։18-ին Տավուշի մարզային փրկարարական վարչության ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Նոյեմբերյան քաղաքի Իսահակյան փողոցում այրվում է անասնագոմի տանիք:
Դեպքի վայր է մեկնել ՆԳՆ ՓԾ մարզային փրկարարական վարչության հրշեջ-փրկարարական ջոկատից երկու մարտական հաշվարկ:
Հրդեհը մեկուսացվել է ժամը 12:47-ին, մարվել՝ 12:59-ին: Այրվել է անասնագոմի տանիքը (մոտ 30 քմ):
Մարտի 4-ին, ժամը 00։05-ին Լոռու մարզային փրկարարական վարչության ճգնաժամային կառավարման կենտրոն տեղեկություն է ստացվել, որ Հաղթանակ-Ալավերդի ավտոճանապարհին տեղի է ունեցել ՃՏՊ, կան զոհեր․ անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը։
Դեպքի վայր են մեկնել ՆԳՆ ՓԾ մարզային փրկարարական վարչության հրշեջ-փրկարարական ջոկատի օպերատիվ խումբը և մեկ մարտական հաշվարկ:
Պարզվել է, որ Ալավերդի-Նոյեմբերյան ավտոճանապարհի մոտ 23-րդ կմ-ին բախվել են «Mercedes-Benz» և «DAF» մակնիշների ավտոմեքենաները, ինչի հետևանքով «Mercedes-Benz» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը և երեք ուղևոր տեղում մահացել են։
Փրկարարները «Mercedes-Benz» մակնիշի ավտոմեքենայից դուրս են բերել վարորդի և մեկ ուղևորի դիերը։ Մյուս երկու ուղևորների դիերը գտնվել են ավտոմեքենայից դուրս․ դիերը փրկարարները մոտեցրել են դի տեղափոխող ավտոմեքենային։
Փետրվարի 9-ին, ժամը 22:04-ին Տավուշի մարզային փրկարարական վարչության ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Իջևան-Նոյեմբերյան ավտոճանապարհին բախվել են ավտոմեքենաներ, կան տուժածներ․ անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր է մեկնել ՆԳՆ ՓԾ մարզային փրկարարական վարչության հրշեջ-փրկարարական ջոկատից երկու մարտական հաշվարկ:
Պարզվել է, որ Իջևան-Նոյեմբերյան ավտոճանապարհի 2-րդ կմ-ին «BMW» մակնիշի ավտոմեքենան (վարորդ՝ Գ․ Վ․, ծնված 1997 թ․) բախվել է կայանած «Scania» մակնիշի կցորդիչով բեռնատարին։
Մինչ փրկարարների կանչի վայր հասնելը՝ «BMW» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը և ուղևոր Լ․ Ք․-ն (ծնված 2000 թ.) հոսպիտալացվել են բժշկական կենտրոն։
Փրկարարները հոսանքազրկել են «BMW» մակնիշի ավտոմեքենան և փակել գազի բալոնի փականը։
Հունվարի 24-ին՝ ժամը 13:00-ից մինչև 14:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Տավուշի մարզի Բերդ և Նոյեմբերյան քաղաքներում փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ:
Խնդրում ենք չանհանգստանալ։
2025 թվականի հունվարից Նոյեմբերյանի համայնքապետարանի ենթակայության տակ գործող բոլոր մանկապարտեզներն անցնում են անվճար հիմունքներով աշխատանքի։ Այս մասին հայտնում է Նոյեմբերյանի համայնքապետարանը։
Համայնքի ավագանու որոշման մեջ մասնավորապես նշվում է․ «Արտոնել Նոյեմբերյանի համայնքապետարանի ենթակայության տակ գործող մանկապարտեզների ծառայություններից օգտվողների համար համայնքի կողմից կամ համայնքի պատվերով մատուցված ծառայությունների դիմաց սահմանված ամսական 4000 ՀՀ դրամը»։
Փոփոխությունը նպատակ ունի թեթևացնել համայնքի բնակիչների ֆինանսական բեռը և ապահովել կրթական ծառայությունների հասանելիություն համայնքի բոլոր երեխաների համար՝ անկախ ընտանիքների սոցիալական վիճակից։