2026 թվականի հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ Տավուշ Մեդիան նախընտրական, ընտրական և հետընտրական փուլերում իրականացնելու է համալիր գործողություններ՝ քաղաքացիների ձայնը բարձրաձայնելու, համայնքային և հանրային կարևոր խնդիրները վեր հանելու, դրանք Ազգային ժողովում ներկայացված լինելու համար պայքարող քաղաքական ուժերին ու դերակատարներին հասցեագրելու նպատակով:

Այս համատեքստում նախընտրական շրջանում Տավուշ Մեդիան հանդիպում էր կազմակերպել ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղում՝ երիտասարդների, ուսանողների և առաջին անգամ ընտրելու իրավունք ստացած քաղաքացիների մասնակցությամբ։

Հանդիպման ընթացքում ընդգծվեց, որ Տավուշ Մեդիայի գործունեության հիմքում ընկած է մեկ կարևոր գաղափար՝ «Իրազեկված մարդը՝ քաղաքացին, կարող է պաշտպանել ինքն իրեն, իր ընտանիքը և իր համայնքը»։

Քննարկման մեկնարկին մասնակիցներին ներկայացվեց Տավուշ Մեդիայի նախընտրական լուսաբանման մոտեցումը, որի առանցքում քաղաքացիների խնդիրներն ու ակնկալիքներն են։ Նշվեց, որ հատկապես կարևոր է երիտասարդների մասնակցությունը նման հարթակներում, քանի որ նրանց ձայնը, դիտարկումներն ու հարցադրումները կարող են նպաստել ավելի առողջ հանրային խոսքի և գիտակից քաղաքացիական մասնակցության ձևավորմանը։

Հանդիպման ընթացքում ընտրական գործընթացներին մասնակցության կարևորության, քաղաքացիական պատասխանատվության և ժողովրդավարական գործընթացներում առաջին անգամ ընտրողների դերի մասին իր փորձով ու դիտարկումներով կիսվեց «Քաղաքացիական երիտասարդական կենտրոն» ՀԿ նախագահ Արփինե Երիցյանը։

Բաց քննարկման ընթացքում երիտասարդները խոսեցին իրենց համայնքներում առկա խնդիրների, երիտասարդների ներգրավվածության մակարդակի, տեղեկատվություն ստանալու աղբյուրների, պատասխանատու քաղաքացի լինելու կարևորության և իրենց հուզող այլ հարցերի մասին։ Մասնակիցները ներկայացրին նաև այն խնդիրներն ու փոփոխությունները, որոնք կցանկանային տեսնել առաջիկա տարիներին թե՛ իրենց համայնքներում, թե՛ հանրապետության մակարդակով։

Տավուշ Մեդիան առաջիկայում ևս կշարունակի այցելել տարբեր համայնքներ, հանդիպել քաղաքացիների հետ, լսել նրանց խնդիրներն ու բարձրաձայնել դրանք՝ նպաստելով հանրային կարևոր հարցերի շուրջ քննարկումների ձևավորմանը։ Բոլոր ցանկացողները կարող են միանալ այս գործընթացին՝ իրենց կարծիքներն ու դիտարկումները ներկայացնելով Տավուշ Մեդիայի ֆեյսբուքյան հարթակում և պաշտոնական կայքում։

Իրազեկված մարդը՝ քաղաքացին, կարող է պաշտպանել ինքն իրեն, իր ընտանիքը և իր համայնքը։

Տավուշի մարզի սահմանամերձ Բերդավան գյուղն Ադրբեջանի հետ ունի շուրջ 8 կիլոմետր երկարությամբ սահմանագիծ։ Մոտ 3000 բնակիչ ունեցող բնակավայրում առօրյան ընթանում է գյուղական սովորական հոգսերի ու սահմանամերձ կյանքին բնորոշ զգոնության պայմաններում։ Այստեղ, ինչպես Հայաստանի բազմաթիվ այլ գյուղերում, լուծման կարոտ խնդիրներ կան։

Բերդավանի ամենացավոտ հարցերից մեկը շարունակում է մնալ զբաղվածությունը։ Աշխատատեղերի պակասը, հատկապես երիտասարդների համար, շատերին ստիպում է ապագան գյուղից դուրս փնտրել։ Միաժամանակ, թեև սահմանին հարաբերական անդորր է, անվտանգային թեման շարունակում է մնալ բերդավանցիների առօրյայի կարևոր բաղադրիչը։

Նախընտրական շրջանում Բերդավանը հայտնվել է քաղաքական ուժերի ուշադրության կենտրոնում։ Ընտրապայքարի մասնակիցները հաճախ են այցելել Բերդավան, ներկայացրել իրենց ծրագրերը, խոստումներ տվել և փորձել շահել բերդավանցիների վստահությունը։

Բնակիչների համար առաջնայինը շարունակում են մնալ առօրյա խնդիրները։ Գյուղացիները նշում են, որ տարիների ընթացքում նվազել է տնտեսությունների թիվը, սահմանափակվել են զբաղվածության հնարավորությունները, ինչն իր ազդեցությունն է թողել համայնքի սոցիալ-տնտեսական կյանքի վրա։

Առաջիկա ընտրությունների ֆոնին բերդավանցիները մեկ ակնկալիք ունեն՝ ընտրություններից հետո խոստումները չմնան միայն քարոզարշավի շրջանակում։ Իսկ թե քաղաքական ուժերից ով կկարողանա համոզել սահմանամերձ գյուղի բնակիչներին, պարզ կդառնա ընտրության օրը։

Այսօր՝ հունիսի 3-ին, Բերդ քաղաքի «Սորաններ» դենդրոպարկում կայացավ «Տավուշն է խոսում – ժողովրդական խոսափող» նախաձեռնության հերթական հանդիպումը՝ բնակիչներին հնարավորություն տալով ուղիղ եթերում բարձրաձայնել իրենց հուզող հարցերն ու մտահոգությունները։

Բաց հանրային հարթակում իրենց տեսակետներն ու առաջարկներն արտահայտեցին տարբեր տարիքի քաղաքացիներ։ Քաղաքացիների խոսքում հնչեցին համայնքային կյանքի, ճանապարհային ենթակառուցվածքների, զբաղվածության, կրթության, երիտասարդների ներգրավվածության, սոցիալական խնդիրների և մարզի զարգացմանն առնչվող այլ հարցեր։

Նախաձեռնության նպատակն է ստեղծել բաց երկխոսության միջավայր, որտեղ յուրաքանչյուր քաղաքացի կարող է ազատորեն ներկայացնել իր կարծիքը, առաջարկներն ու ակնկալիքները՝ նպաստելով հանրային մասնակցության և համայնքային խնդիրների բարձրաձայնմանը։

25 տարվա դադարից հետո առաջին անգամ բեմ բարձրացավ «Դիլիջան» փողային նվագախումբը՝ նոր կազմով և նոր գործիքավորմամբ։ Նվագախմբի վերադարձը դարձավ «Առաջին Հանրապետություն – 108» խորագիրը կրող միջոցառման ամենասպասված և խորհրդանշական դրվագներից մեկը։ Մայիսի 28-ին Դիլիջանի ամֆիթատրոնում հանդիսավորությամբ նշվեց Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հռչակման 108-ամյակը։ Դիլիջանի համայնքապետարանի նախաձեռնությամբ կազմակերպված միջոցառումը համախմբել էր համայնքի բնակիչներին, հյուրերին և արտերկրից ժամանած պատվիրակությունների ներկայացուցիչներին՝ արժևորելու հայկական պետականության պատմական ուղին և ազգային ինքնության կարևորագույն էջերից մեկը։

Տոնական միջոցառմանը մասնակցելու նպատակով Դիլիջանում էին գտնվում պատվիրակությունների ներկայացուցիչներ Ռուսաստանի Դաշնության Տվեր և Պյատիգորսկ քաղաքներից, Մոլդովայից, Սլովակիայից, ինչպես նաև ՀՀ-ում Սլովակիայի Հանրապետության դեսպանությունից։

«Առաջին Հանրապետություն – 108» միջոցառումը նաև հարգանքի տուրք էր Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հիմնադիրների հիշատակին ու մշակութային համագործակցության, բարեկամության և ազգային արժեքների պահպանման ու փոխանցման կարևոր առիթ։

Տոնական համերգով և հայրենասիրական շնչով ավարտվեց Հանրապետության օրվան նվիրված միջոցառումը՝ Դիլիջանում ևս մեկ անգամ արժևորելով հայկական պետականության պատմական ուղին և ազգային մշակութային ժառանգությունը։

Տավուշի մարզի դատախազության կողմից պետական (համայնքային) շահերի պաշտպանության հայց հարուցելու լիազորության շրջանակում կատարված ուսումնասիրություններով պարզվել է՝

• Աչաջուր բնակավայրի Մշակույթի տան առաջին հարկի 31,9 քմ մակերեսով տարածքը, «Գնահատման գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի պահանջների խախտմամբ, ամսական 2000 դրամով հանձնվել է վարձակալության:
• Գետահովիտ բնակավայրի Մշակույթի տան 9,2 քմ մակերեսով տարածքը, «Գնահատման գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի պահանջների խախտմամբ, ամսական 5000 դրամ վարձավճարով հանձնվել է վարձակալության:

Դատախազական ներգործության արդյունքում՝ Իջևան համայնքի կողմից վարձակալության պայմանագրերը լուծվել են, վարձակալության իրավունքի պետական գրանցումները չեղարկվել են և Իջևան համայնքի տիրապետմանն ու օգտագործմանն են վերադարձվել Աչաջուր և Գետահովիտ բնակավայրերի մշակույթի տներում գտնվող՝ 31,9 քմ և 9,2 քմ մակերեսով անշարժ գույքերը:

Մայիսի 30-ին Տավուշի մարզի Հաղթանակ բնակավայրում տեղի է ունեցել զոհված ազատամարտիկների հիշատակին նվիրված ֆուտբոլի հուշամրցաշարի եզրափակիչ հանդիպումը։ Տարիների ընթացքում ավանդույթ դարձած մարզական այս միջոցառումը համախմբում է տարածաշրջանի տարբեր բնակավայրերի թիմերին՝ միաժամանակ հանդիսանալով հայրենիքի համար իրենց կյանքը զոհաբերած ազատամարտիկների հիշատակը հարգելու առիթ։

Հուշամրցաշարը կազմակերպվում է հաղթանակցի Սպիրիդոն Բրոյանի նախաձեռնությամբ։ Այն անցկացվում է արդեն 33-րդ անգամ՝ շարունակելով պահպանել իր նշանակությունն ու կարևորությունը համայնքի և մարզասերների համար։ Մրցաշարին մասնակցել են տարածաշրջանի մի շարք բնակավայրերի ֆուտբոլային թիմեր, որոնք պայքարել են պատվավոր գավաթի համար։

Այս տարվա եզրափակիչում հանդիպել են Աչաջուր և Բերդավան բնակավայրերի թիմերը։ Խաղից առաջ ֆուտբոլիստները և հյուրերն այցելել են հայրենիքի պաշտպանության համար զոհված հաղթանակցիների հուշարձան, որտեղ ծաղիկներ են խոնարհել և մեկ րոպե լռությամբ հարգել զոհվածների հիշատակը։

Եզրափակիչ հանդիպումն անցել է հետաքրքիր և լարված պայքարում։ Երկու թիմերն էլ ցուցադրել են կազմակերպված և պայքարող խաղ։ Հանդիպման արդյունքներով՝ Աչաջուրի թիմը 1։0 հաշվով հաղթանակ է տարել՝ դառնալով հուշամրցաշարի հաղթող։ Մրցաշարի ավարտին պարգևատրվել են նաև տարբեր անվանակարգերում լավագույնը ճանաչված ֆուտբոլիստները՝ արժանանալով պատվոգրերի և հուշանվերների։

Մրցաշարի կազմակերպիչները նշել են, որ նման միջոցառումները նպաստում են մարզական կյանքի ակտիվացմանը ու կարևոր դեր ունեն հայրենասիրական արժեքների պահպանման և երիտասարդ սերնդին ազգային հիշողության փոխանցման գործում։ Տասնամյակներ շարունակ անցկացվող այս հուշամրցաշարը շարունակում է միավորել համայնքների բնակիչներին՝ սպորտի միջոցով հարգանքի տուրք մատուցելով հայրենիքի համար զոհված ազատամարտիկների հիշատակին։

Լուսանկարները՝ Եղիշե Պետրոսյանի։

Մայիսի 31-ի առավոտյան Բերդավանի բնակիչներն ու գյուղի հյուրերը ուխտերթով շարժվեցին դեպի Սուրբ Նշան եկեղեցի։  Բերդավանի ամրոցի հարևանությամբ գտնվող սրբավայր հասած ուխտավորները մասնակցեցին սուրբ պատարագի։

Վեմ քարի վրա Տեր Կորյուն քահանան մատուցեց Սուրբ Պատարագ։ Բաց երկնքի տակ հնչող աղոթքներն ու շարականները առանձնահատուկ մթնոլորտ էին ստեղծել։ Սուրբ Նշան եկեղեցին Բերդավանի կարևոր պատմաճարտարապետական հուշարձաններից է։ Ժամանակի ընթացքում վնասված ու կիսավեր դարձած կառույցը շարունակում է մնալ գյուղի հոգևոր ու պատմական հիշողության կարևոր խորհրդանիշներից մեկը։ Սրբավայրի պահպանության գործում մեծ է նաև բերդավանցիների ներդրումը։ Գյուղացիների ջանքերով տարածքը պարբերաբար մաքրվում և բարեկարգվում է ։

Չնայած իր հարուստ պատմամշակութային ժառանգությանը, ակտիվ երիտասարդական ու մշակութային կյանքին և զբոսաշրջային զգալի ներուժին՝ Բերդավանը մինչ օրս գործող եկեղեցի չունի։ Այս հանգամանքը հաճախ են բարձրաձայնում բերդավանցիները, ովքեր կարևորում են գյուղում գործող եկեղեցու առկայությունը՝ որպես և հոգևոր, և համայնքային կյանքի կարևոր կենտրոն։

Նպատակ կա ուխտագնությունը վերածել գեղեցիկ ավանդույթի և տարվա ընթացքում ավելի հաճախ այցելել սրբավայր․ պահպանել սրբավայրի նկատմամբ հոգածությունը և նոր շունչ հաղորդել գյուղի հոգևոր կյանքին։ Միաժամանակ նման նախաձեռնությունները հնարավորություն են տալիս ուշադրություն հրավիրել Բերդավանի պատմամշակութային ժառանգության պահպանման և արժևորման կարևորության վրա։

Տավուշի տարածաշրջանային պետական քոլեջի ուսանողներն այսուհետ ուսումնական գործընթացը կկազմակերպեն առավել ժամանակակից պայմաններում։ Ֆրանսիայի հայկական հիմնադրամի և մի խումբ ֆրանսիացի նվիրատուների աջակցությամբ ամբողջությամբ վերանորոգվել և տեխնիկապես վերազինվել է քոլեջի համակարգչային սրահը։ Նպատակը երիտասարդների համար առավել հասանելի ու արդյունավետ կրթական միջավայր ստեղծելն է։

Ֆրանսիացի բարերարները Տավուշի հետ կապ են հաստատել դեռևս տարիներ առաջ՝ ֆրանսահայ պետական և քաղաքական գործիչ Պատրիկ Տէվեճյանի միջոցով։ Հենց այդ ծանոթությունն էլ սկիզբ է դրել մարզում իրականացվող կրթական ու համայնքային մի շարք ծրագրերի։

Նորացված համակարգչային սրահում ուսանողները ձեռք կբերեն ժամանակակից թվային հմտություններ, կկատարեն հետազոտական աշխատանքներ, կմասնակցեն առցանց դասընթացների և առավել մրցունակ կդառնան աշխատաշուկայում։

 «Շուրջ 6 տարի աշխատել եմ Ֆրանսիայի Օ-դը-Սեն դեպարտամենտում ֆրանսահայ գործիչ Պատրիկ Տէվեճյանի հետ և հենց այդ ընթացքում էլ առաջին անգամ տեղեկացանք Տավուշի մարզի, այստեղի մարդկանց, խնդիրների և հատկապես երիտասարդների ներուժի մասին։ Այդ ծանոթությունից հետո որոշեցինք, որ պետք է համագործակցությունը շարունակական լինի։ Տարիների ընթացքում իրականացրել ենք տարբեր ծրագրեր, իսկ այս նախաձեռնությունը ևս մեկ կարևոր քայլ է կրթության զարգացման ուղղությամբ։ Մեզ համար շատ կարևոր է, որ երիտասարդներն ունենան ժամանակակից կրթական հնարավորություններ։ Նորացված համակարգչային սրահը հենց դրա համար է ստեղծվել՝ որպեսզի ուսանողները կարողանան զարգացնել իրենց գիտելիքները, աշխատել նոր տեխնոլոգիաներով և մրցունակ դառնալ» ,- նշում է Ֆրանսիայի Օ-դը-Սեն դեպարտամենտի նախկին փոխնախագահ
Իզաբել Բալկանին։

Կրթության մեջ ներդրումները կարևոր նշանակություն ունեն, քանի որ նպաստում են երիտասարդների զարգացմանն ու համայնքների կայունությանը․ այս մասին է հուշում նաև ֆրանսիական փորձը։

Նոր տեխնիկայով համալրված սրահը քոլեջի ուսանողների համար կդառնա և ուսումնական տարածք, և նոր հնարավորությունների հարթակ՝ գիտելիք ստանալու, զարգանալու և ապագա մասնագիտության մեջ առավել վստահ քայլեր անելու համար։

«Այսօր ժամանակակից կրթությունն անհնար է պատկերացնել առանց տեխնոլոգիաների, և մենք ցանկանում էինք, որ Տավուշի ուսանողներն ունենան նույն հնարավորությունները, ինչ աշխարհի զարգացած կրթական կենտրոններում սովորող երիտասարդները։ Ֆրանսիայում կրթական համակարգում մեծ ուշադրություն է դարձվում գործնական հմտություններին, թվային գիտելիքներին և նորարարություններին։ Մենք փորձել ենք այդ փորձից մի մասն այստեղ բերել՝ ստեղծելով միջավայր, որտեղ ուսանողները կարող են ոչ միայն սովորել, այլև զարգանալ, ինքնուրույն աշխատել և նոր գաղափարներ իրականացնել։ Տավուշում մենք տեսնում ենք շատ խելացի, ակտիվ ու նպատակասլաց երիտասարդների, և վստահ ենք, որ ճիշտ պայմանների դեպքում նրանք մեծ հաջողությունների կհասնեն»,- իր խոսքում նշեց Ֆրանսիայի փաստաբանների պալատի անդամ Ժիլ Իտանժեղուն։

Կրթության զարգացումը և երիտասարդների համար ժամանակակից պայմանների ստեղծումը շարունակում են մնալ Տավուշում իրականացվող համագործակցային ծրագրերի առաջնահերթություններից մեկը։ Իսկ նորացված համակարգչային սրահը ևս մեկ քայլ է դեպի առավել որակյալ և հասանելի կրթություն սահմանամերձ տարածաշրջանում։