Խեցեգործության արդի խնդիրները Հայաստանում | Տավուշյան հորիզոններ



Հայաստանի Հանրապետության գլխավոր դատախազ Աննա Վարդապետյանի գլխավորությամբ 2026 թվականի փետրվարի 14-ին ամփոփվել են Տավուշի մարզի դատախազության 2025 թվականի աշխատանքները:
Ամփոփմանը ներկա են եղել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Եղիազար Ավագյանը, Տավուշի մարզպետ Հայկ Ղալումյանը, Տավուշի մարզի դատախազ Գևորգ Սարգսյանը, Դատախազության գլխավոր քարտուղար Մհեր Ափրիկյանը, Ներքին գործերի նախարարության, Ազգային անվտանգության ծառայության, Քննչական կոմիտեի մարզային կառույցների ղեկավարները, մարզի դատախազության դատախազները, այլք:
Գևորգ Սարգսյանը, ներկայացնելով Տավուշի մարզի դատախազության 2025 թվականի աշխատանքների զեկուցագիրը, նշել է, որ 2025 թվականին նախաձեռնվել է 2095 քրեական վարույթ (2024 թվականին՝ 2048 քրեական վարույթ):
Հաշվետու ժամանակահատվածում դատախազների կողմից հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ դատարան է հանձնվել 431 քրեական վարույթ՝ 464 անձի վերաբերյալ (2024 թվականին՝ 348 քրեական վարույթ՝ 363 անձի վերաբերյալ):
Դատարաններում ավարտվել է 349 քրեական գործ՝ 359 անձի վերաբերյալ (2024 թվականին՝ 382 քրեական գործ՝ 408 անձի վերաբերյալ):
Քրեական վարույթներով պետությանը պատճառված վնասից վերականգնվել է 54 միլիոն 986 հազար դրամը:
Անդրադառնալով պետական (համայնքային) շահերի պաշտպանության ոլորտում իրականացված աշխատանքներին՝ Տավուշի մարզի դատախազը տեղեկացրել է, որ 2025 թվականի ընթացքում Իջևան և Դիլիջան համայնքներին է վերադարձվել ընդհանուր 162 միլիոն 345 հազար դրամ արժեքով 4 անշարժ գույք:
Մասնավորապես՝
Աննա Վարդապետյանը Տավուշի մարզի դատախազին և դատախազության դատախազներին տվել է մի շարք հանձնարարականներ` ուղղված պետական և համայնքային շահերի պաշտպանությանը, մարզում հանցագործությունների՝ այդ թվում անչափահասների շրջանում, կանխարգելմանն ու բացահայտմանը:

Տեառնընդառաջի տոնը Տիրոջն ընդառաջ գնալու հրավեր է բոլորիս։ Հայ Առաքելական Եկեղեցին ամեն տարի փետրվարի 14-ին՝ Քրիստոսի Սուրբ Ծննդյան օրվանից 40 օր հետո, նշում է քառասուն օրական մանուկ Հիսուսին տաճարին ընծայելու տոնը՝ Տեառնընդառաջը։
Տոնի նախօրեին՝ երեկոյան ժամերգությունից հետո, կատարվում է նախատոնակը: Եկեղեցու կանթեղից վերցված կրակով խարույկ է վառվում իբրև լույսի խորհրդանիշ։
Տոնը ներառված է ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների ցանկում․ այն ապրող ու շարունակվող ավանդույթ է, որը դարերից եկող խորհուրդն է փոխանցում նոր սերունդներին։ Տեառնընդառաջը կենտրոնանում է նորապսակների շուրջ՝ կարևորելով հայկական մշակույթում նորաստեղծ ընտանիքի հանդեպ համընդհանուր հոգատարությունն ու աջակցությունը։ Այն նոր կյանքի, հույսի և ընտանեկան ջերմության խորհրդանիշ է։ Տավուշում ընտանիքի արժեքը նույնքան հիմնարար է, որքան անվտանգ ու խաղաղ հայրենիքը։
Տոնի առթիվ Արծվաբերդի մշակույթի տան բակում հավաքվել էին գյուղի բնակիչները։ Տոնական խարույկի շուրջ հատկապես ուշադրության կենտրոնում էին նորապսակ զույգերը։
Ավանդույթի համաձայն՝ երիտասարդ զույգերը պտտվում են կրակի շուրջը և ձեռք-ձեռքի տված ցատկում խարույկի վրայով՝ հավատալով, որ կրակի մաքրող ու լուսավոր ուժը իրենց ընտանիքներին կբերի ջերմություն, ամրություն և երջանկություն։ Միջոցառման ընթացքում հնչեցին տոնական երգեր, իսկ երիտասարդները հանդես եկան ազգային պարերով՝ խարույկի շուրջ ստեղծելով միասնականության ու ոգևորության մթնոլորտ։ Օրվա խորհուրդը սահմանամերձ համայնքներում կրկնակի արժեք է ստանում։ Այստեղ ապրող մարդիկ առավել խորությամբ են գիտակցում, որ ամուր ընտանիքն ուժեղ ու կայուն պետության հիմքն է։
Տեառնընդառաջի խարույկի լույսի ներքո նորապսակները միմյանց խոստացան սիրել ու պահպանել իրենց ընտանիքները, իսկ համագյուղացիները նրանց մաղթեցին խաղաղություն, համերաշխություն և լույսով լի ճանապարհ։
Բերդ համայնքից Տավուշ Մեդիայի թղթակից Հայկ Դոմբրյանի տեսանյութը։
Լուսանկարները՝ Բերդի և Նոյեմբերյանի համայնքապետարաններից։
Տեսանյութը՝ Նոյեմբերյանից Տավուշ Մեդիայի թղթակից Հրանուշ Անանյանի։

Համայնքներում առկա խնդիրները երբեմն տեսանելի են բոլորին, սակայն դրանց համակարգված վերլուծությունն ու առաջնահերթությունների հստակ սահմանումը հաճախ բացակայում են։ Այս նպատակով Տավուշի մարզում «Քաղաքացիական երիտասարդական կենտրոն» հասարակական կազմակերպությունը կազմակերպել էր աշխատաժողով, որը համախմբել էր մարզի մի շարք համայնքների ներկայացուցիչների։
Աշխատաժողովին մասնակցում էին նաև Եվրոպական միության դիտորդական առաքելություն Հայաստանում ներկայացուցիչները, ովքեր ներկայացրին առաքելության մանդատը և գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Աշխատաժողովի ընթացքում մասնակիցները յուրաքանչյուրն իր համայնքի օրինակով իրականացրին խնդիրների քարտեզագրում՝ առանձնացնելով սոցիալական, ենթակառուցվածքային և հատկապես անվտանգության ու խաղաղաշինական ոլորտներում առկա մարտահրավերները։ Խմբային քննարկումների արդյունքում սահմանվեցին առաջնահերթությունները և վերհանվեցին այն խնդիրները, որոնք համայնքներում պահանջում են հրատապ լուծում։
Քննարկումների մասնակիցները կարևորեցին նաև կանանց ներգրավվածությունը անվտանգային գործընթացներում՝ ընդգծելով, որ համայնքային զարգացման և կայունության ապահովման գործում նրանց մասնակցությունը պետք է լինի հետևողական և համակարգված։
Տեղական խնդիրների լուծումը սկսվում է հենց համայնքներից՝ մարդկանց ակտիվ մասնակցությունից, պատասխանատվության զգացումից և համատեղ աշխատանքի պատրաստակամությունից։

«Նոր խումբ, նոր ժպիտներ». սահմանամերձ Արծվաբերդ գյուղի մսուր-մանկապարտեզում բացվեց նոր` 5-րդ խումբը։ Մանկապարտեզի նոր խմբի բացման միջոցառման առաջին հյուրերը խմբի երեխաներն են, ովքեր հյուրերին դիմավորեցին երաժշտությամբ ու գունագեղ զարդարանքով:
Միջոցառմանը մասնակցում էին ծնողներն ու գյուղի բնակիչները՝ մեկ անգամ ևս ընդգծելով մանկապարտեզի դերն երեխաների զարգացման ու կրթության գործում: Մանկապարտեզը նախ և առաջ կրթական կենտրոն է, նաև երեխաների համար երկրորդ տուն՝ ուր նրանք սովորում են, խաղում, ընկերանում։
Երեխաները հանդես եկան երգերով ու պարերով՝ ուրախացնելով ներկաներին, փոխանցելով հեքիաթային ու անկեղծ տրամադրություն:
Արծվաբերդի մի քանի տասնյակ փոքրիկներ գյուղի այս գունեղ անկյունում միասին սովորում են, բացահայտում կյանքի գունեղ կողմերը, ձևավորում նոր կարողություններ:
Հեղինակ՝ Տավուշ Մեդիայի թղթակից Հայկ Դոմբրյան։

Փետրվարի 12-ին Քրեական ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչությունում ստացվել էր օպերատիվ տեղեկություն, որ Լուսահովիտ գյուղի բնակիչ 55-ամյա մի տղամարդ բակում աճեցրել է կանեփի թփեր և պատրաստել թմրանյութ, որը պահում է տանը։
Տղամարդը ձերբակալվել և տեղափոխվել է վարչություն։
Տավուշի մարզային քննչական վարչությունում նախաձեռնված քրեական վարույթի շրջանակում տղամարդու տանը կատարված զննությամբ հյուրասենյակում, նկուղում և տանիքում հայտնաբերվել է ընդհանուր 530 գրամ մարիխուանա, նաև՝ ինքնաձիգի 10 փամփուշտ։

Տավուշի մարզի պարեկները փետրվարի 10-ին՝ ժամը 23.35-ի սահմաններում, Նոյեմբերյան քաղաքի Վերոնայի փողոցում ստուգման նպատակով կանգնեցրել են Երևանի բնակիչ 28-ամյա երիտասարդի վարած «Մերսեդես» մակնիշի մեքենան:
Ստուգմամբ պարզվել է, որ ավտոմեքենայի վրա տեղադրված ռուսական հաշվառման համարանիշը չի համապատասխանում ավտոմեքենայի նույնականացման համարին, իսկ վարորդի ներկայացրած վարորդական իրավունքի վկայականը եղել է ակնհայտ կեղծ: Ստուգման ընթացքում պարեկները մեքենայի տեսանելի հատվածում նկատել են դեղնականաչավուն զանգվածով կաթուցիչ և նույն զանգվածով փաթեթ: Վարորդը հայտնել է, որ փաթեթում և կաթուցիչում մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց է: Նա ձերբակալվել և մեքենայով հանդերձ՝ տեղափոխվել է Համայնքային ոստիկանության Նոյեմբերյանի բաժին, ապա կազմված փաստաթղթերի հետ ներկայացվել նախաքննական մարմին:
«Մերսեդեսը» տեղափոխվել է բաժնի պահպանվող հատուկ տարածք:
Նախաձեռնվել է քրեական վարույթ: 28-ամյա երիտասարդը ձերբակալվել և տեղափոխվել է ձերբակալվածների պահման վայր:
Կատարվում է նախաքննություն:

Հայաստանում փետրվարի 13-14-ը «Խաղաղության կամուրջ» նախաձեռնության շրջանակում, կանցկացվի երկկողմ կլոր սեղան, որի ընթացքում կհանդիպեն Հայաստանի և Ադրբեջանի քաղաքացիական հասարակությունների ներկայացուցիչները։ Բացի «Խաղաղության կամուրջ» նախաձեռնության հիմնական մասնակիցներից, այս կլոր սեղանին կներգրավվի նաև երկու կողմերից մասնակիցների ավելի լայն խումբ։
«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ ադրբեջանական պատվիրակությունը Հայաստան է ժամանել ցամաքային սահմանի սահմանազատված և սահմանագծված հատվածով՝ անցնելով բոլոր համապատասխան ընթացակարգերը։
Քննարկումների ընթացքում հայկական և ադրբեջանական քաղաքացիական հասարակությունների ներկայացուցիչները կանդրադառնան 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնյան գագաթնաժողովում հաստատված խաղաղության օրակարգից բխող գործընթացներին։ Առանձին նիստեր կկենտրոնանան ձևավորվող տարածաշրջանային անվտանգության ճարտարապետության, խաղաղության օգուտների, երկու հասարակությունների միջև հարաբերությունների հաստատման հանրային ընկալումների, տնտեսական համագործակցության հեռանկարների, ինչպես նաև փոխըմբռնման և վստահության ամրապնդման գործում քաղաքացիական հասարակության դերի վրա:


Փետրվարի 4-ին Բերդի թիվ 4 հիմնական դպրոցում կայացավ մտավորական Ալբերտ Պապյանի «Տավուշի բառաշխարհի բառարան» գրքի շնորհանդեսը։ Խորհրդանշական է, որ միջոցառումը կազմակերպվել էր հենց այն կրթօջախում, որը տարիներ առաջ հիմնադրել էր Ալբերտ Պապյանը․ դպրոց, որտեղ մինչ օրս պահպանվում ու շարունակվում են նրա գաղափարներն ու հիշատակը։
Շնորհանդեսը համախմբել էր գրողի ընկերներին, հարազատներին, նախկին աշակերտներին և բազմաթիվ հյուրերի։
Միջոցառման ընթացքում հնչեցին հատվածներ Ալբերտ Պապյանի ստեղծագործություններից, ներկայացվեցին ընկերների և աշակերտների հուշապատումները։ Ներկաներին ներկայացվեց նաև գրքի ստեղծման ճանապարհը՝ գաղափարից մինչև իրագործում։
«Տավուշի բառաշխարհի բառարան»-ը կարևոր մշակութային առաքելություն ունի․ այն ամփոփում և պահպանման է արժանացնում Տավուշի բարբառային բառերը, առած-ասացվածքները, դարձվածքներն ու թևավոր խոսքերը՝ փոխանցելով դրանք գալիք սերունդներին։
Հեղինակ՝ Անահիտ Մակյան։

Փետրվարի 10-ին Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնախմբեց Սուրբ Ղևոնդյանց քահանաների հիշատակը։ Այս առիթով Մայր Տաճարում մատուցվեց Սուրբ և Անմահ Պատարագ։
Արարողությանը ներկա էին թեմերում և եկեղեցական կառույցներում սպասավորող 217 եկեղեցականներ, թեմակալ առաջնորդներ, Մայր Աթոռի միաբաններ և բազմաթիվ հավատավոր հայորդիներ։
«Տավուշի թեմի հոգևորականները՝ առաջնորդությամբ թեմի Առաջնորդական տեղապահ Հոգեշնորհ Տ․ Սամվել վրդ․ Մխիթարյանի, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում մասնակցեցին Սուրբ և Անմահ պատարագի։ Հավարտ Սուրբ պատարագի, օրհնությամբ Ն․Ս․Օ․Տ․Տ․ Գարեգին Երկրորդ Ամենայն Հայոց Հայրապետի, թեմից Արժանապատիվ Տ․ Շավարշ քհն․ Սիմոնյանն ու Տ․ Արամ քհն․ Միրզոյանն իրավունք ստացան ծաղկյալ փիլոն կրելու, իսկ թեմի Արժանապատիվ հինգ քահանա հայրեր՝ Տ․ Արտակ քհն․ Միրզոյանը, Տ․ Բարսեղ քհն․ Մկրտչյանը, Տ․ Կորյուն քհն․ Պապիկյանը, Տ․ Արամ քհն․ Բաղումյանը և Տ․ Եղիա քհն․ Փահլևանյանը, ձեռամբ Վեհափառ Հայրապետի, ստացան լանջախաչեր»,- հայտնում են Տավուշի թեմից։
