Բերդ համայնքի ղեկավարի խորհրդականներ Սամվել Հովսեփյանը և Լեռնիկ Բաբայանն այցելել են Բերդ քաղաքի բնակչուհի Արուսյակ Մելիքյանի տուն՝ շնորհավորելու նրան ծննդյան 100-րդ տարեդարձի կապակցությամբ:

Բերդ համայնքի ղեկավար Աստղիկ Հակոբյանի նախաձեռնությամբ՝ նրանք համայնքի անունից ծաղիկներ և նվեր (դրամային) են հանձնել հոբելյարին՝ մաղթելով նրան քաջառողջություն, Մելիքյանների ընտանիքին՝ հաջողություններ և ձեռքբերումներ:

100-ամյա Արուսյակ Մելիքյանը ծնվել է 1924 թ.-ի փետրվարի 6-ին, Բերդում: Շուրջ չորս տասնամյակ աշխատել է շրջանային «Այգաբաց» թերթում՝ որպես գրաշար և սրբագրիչ:

Ունի հինգ զավակ, տասնմեկ թոռ, վեց ծոռ, երկու թոռան թոռ (կուռ):

Տյառնընդառաջի տոնը Տիրոջն ընդառաջ գնալու հրավեր է բոլորիս։ Հայ Առաքելական Եկեղեցին ամեն տարի փետրվարի 14-ին՝ Քրիստոսի Սուրբ Ծննդյան օրվանից 40 օր հետո, նշում է քառասուն օրական մանուկ Հիսուսին տաճարին ընծայելու տոնը՝ Տյառնընդառաջը։

Տոնի նախօրեին՝ երեկոյան ժամերգությունից հետո, կատարվում է նախատոնակը: Եկեղեցու կանթեղից վերցված կրակով խարույկ է վառվում իբրև լույսի խորհրդանիշ։

Տավուշի մարզի համայնքներում Տյառնընդառաջի խորհրդով արարողություններ են կատարվել. ներկայացնում ենք լուսանկարներ:

Տյառնընդառաջի նախատոնակ Աչաջուր գյուղում:

Տյառնընդառաջի նախատոնակը սահմանամերձ Բերքաբեր գյուղում:

Տյառնընդառաջի նախատոնակը Աճարկուտ գյուղում:

Փետրվարի 13-ին, ժամը 12։32-ին Տավուշի մարզային փրկարարական վարչության ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Ոսկեպար գյուղում այրվում է տուն. հավանական է ներսում լինի դի։

Դեպքի վայր է մեկնել ՆԳՆ ՓԾ մարզային փրկարարական վարչության հրշեջ-փրկարարական ջոկատից երկու մարտական հաշվարկ:

Պարզվել է, որ հրդեհը բռնկվել է գյուղի 2-րդ փողոցի տներից մեկում:
Մինչ փրկարարների կանչի վայր հասնելը՝ Ա. Գ.-ի (ծնված 1939 թ.) դին դուրս է բերվել տեղի ուժերով:

Հրդեհը մեկուսացվել է ժամը 13:37-ին, մարվել՝ 14:09-ին: Այրվել է երկհարկանի տան 2-րդ հարկի ննջասենյակը (մոտ 20 քմ)՝ գույքով և ջերմահարվել մոտ 60 քմ հատվածը:

Հայ Առաքելական եկեղեցին փետրվարի 11-ին նշել է Բարեկենդանի տոնը։ Բարեկենդան, որ բառացի նշանակում է բարի կենդանություն, ուրախություն, մարդու երջանկության հիշատակն է, որը դրախտում վայելում էին Ադամն ու Եվան: Այն նաև դրախտային կյանքի օրինակն է, որտեղ մարդուն արտոնված էր ճաշակել բոլոր պտուղները, բացառությամբ բարու և չարի գիտության ծառի պտղից, որը պահքի խորհրդանիշն է: Այդ օրը մարդիկ սգից անցնում են ուրախության, չարչարանքից` խաղաղության: Այս ընկալմամբ է, որ յուրաքանչյուր քրիստոնյա հոգու խոնարհումով, ապաշխարությամբ, պահքով և ողորմության հույսով սկսում է Մեծ պահքի ճանապարհը: Որպես ժողովրդական տոնախմբության օր` Բուն Բարեկենդանին, բնորոշ է կերուխում, տարբեր խաղեր՝ ձիարշավ, սրախաղ, թատերախաղ, տարբեր կենդանիների դիմակներով տոնախմբություն։

Իջևանում՝ համայնքի բնակիչները ու այլ մարզերից Տավուշ այցելած հյուրերի հետ միասին նշել են Բարեկենդանի տոնը «Թամզարա» մշակութային նախաձեռնության հերթական միջոցառման կյանքի կոչմամբ, որն ուղեկցվել է ազգային երգուպարով, խաղերով։

«Մընք մըրունցով հվաքվիցինք գյուղամիջումը, հըրսանիք արինք, ազգային պարեր պար եկանք, երգեցինք, հաղ-մաղ արինք, վերջում Խանփաշային էլ մի լավ տաս տըվինք։ Ամենավերջում էլ մըր տատըրի ու մամանըրի սարքած փսալին, խավիծը, կյաթեն, փախլավըն ու էլի լիքը լավ պաներ կըրանք․»

Սահմանամերձ Այգեձոր գյուղում ևս նշել են Բարեկենդանի տոնը։ Օրվա մասին մեզ պատմելու է Տավուշ Մեդիայի թղթակից Անահիտ Մակյանը։

Սիրելի հետևորդներ, կարող եք մեզ ուղարկել Բարեկենդանի տոնից լուսանկարներ ու տեսանյութեր, և դրանք կհայտնվեն մեր եթերում ու էջերում:

Փետրվարի 13-ին՝ ժամը 10:00-ից մինչև 15:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Տավուշի մարզի Դիլիջան համայնքի Գոշ բնակավայրում անցկացվելու է ««Օդային տագնապ» ազդանշանի դեպքում բնակչության ազդարարման, պատսպարման և տարհանման աշխատանքների կազմակերպումը» թեմայով վարժանք, որի ընթացքում գործարկվելու է էլեկտրական շչակ:

Խնդրում ենք չանհանգստանալ։

Մեծ Հայքի V դարի վարչաքաղաքական բաժանումը ներկայացնող «Աշխարհացոյց»-ում Տուհք (Տավուշ) գավառը ներկայացված է Տուչքատակ ընթերցմամբ՝ իբրև Ուտիք աշխարհի հինգերորդ գավառ։ Տուչքատակը գրչական աղավաղման հետևանք է։ Իրականում գավառը կոչվել է Տուս-Քուստակ (քուստակ պարսկերեն գավառ է նշանակում)։

Այդ անվանաձևն առաջացել է հետևյալ կերպ։ Հայերենում տեղանունն ուղղական հոլովի փոխարեն հայցական հոլովով ներկայացվելը սովորական երևույթ է։ Դրա օրինակներից է Տուհք-Տուսը։ Սկզբում Տուհ ցեղանունից առաջացած այդ գավառանունը եղել է Տուհք, այնուհետև այն օգտագործվել է ուղղականին փոխարինած հայցական հոլովով և դարձել Տուհս։ Հետագայում Տուհսի դժվար արտասանելի «հ» հագագն օրինաչափորեն սղվել է և, ի վերջո, Տուհք-ը վերածվել է հեշտ արտաբերվող ու հնչեղ Տուս-ի։

Հայոց կաթողիկոս և պատմիչ Հովհաննես Դրասխանակերտցին Տուսն իբրև բնակավայրի անուն օգտագործել է երկիցս՝ 850-ական թթ. երկրորդ կեսի իրադարձությունների հետ կապված։ Փոխարենը 918 և 921 թթ. տեղի ունեցած երկու դեպքի անդրադառնալիս նա օգտագործել է Տավշո ձոր և Տավշո ամրոց բառակապակցությունները՝  Տավուշն օգտագործելով իբրև գավառանուն։ Հետևաբար այդ ընթացքում Տուսն իբրև գավառանուն իր տեղը զիջել էր Տուս→Տաուս→Տաուշ→Տավուշ հնչյունափոխության արգասիք Տավուշին։

Տուս բնակավայրը նախկին Տավուշի շրջանի (այժմ՝ Բերդ համայնք) Տավուշ գյուղն է։ Այն իբրև գյուղանուն պահպանվել է առնվազն մինչև XVII դ.։ Այդ է վկայում XIII դ. գործած նշանավոր Հովհաննես արքեպիսկոպոսի Տուեցի հորջորջումը։ Այդ գյուղը 1630-1645 թթ. այնտեղ ընդօրինակված հինգ ձեռագրերի հիշատակարաններում վկայվում է Թավուզ անվամբ։

Ինչ վերաբերում է Տավուշ գավառանվանը, ապա այն նույն հիշատակարաններում հանդես է գալիս Տայուշ, իսկ 1679 թ. Մեծ Ղարամուրատ գյուղի Հարանց անապատ վանքում գրչագրված մի ձեռագրի հիշատակարանում՝ Տավուշ ընթերցմամբ։ Սակայն՝ XVIII դ. սկզբներից Տավուշ գավառը սկսում է կոչվել այնտեղ բնակեցված թյուրքական Շամսանդիլու ցեղի անունով։

Տավուշը մենք ենք․ մեր գյուղերը, գյուղում ապրող և հողի ու բնության հետ խոսող, դժվարությունները հաղթահարող և ամեն բացվող օրվա հետ նորը արարող մարդիկ։

Շարունակելով ներկայացնել Տավուշի մարզի գյուղերը՝ կանգ ենք առնում Խաչարձանում։

Հանրապետության տարածքում փետրվարի 10-ի ցերեկը, 11-14-ին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Օդի ջերմաստիճանը փետրվարի 10-11-ին աստիճանաբար կբարձրանա ևս 2-3 աստիճանով` Տավուշի մարզում հասնելով +23 աստիճան ջերմաստիճանի:

Շրջակա միջավայրի նախարարության Էկոպարեկային ծառայությունն անտառհատման հերթական ապօրինի դեպքն է բացահայտել

ՇՄՆ Էկոպարեկային ծառայության և ՆԳՆ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության ծառայողներն ստացված օպերատիվ տեղեկատվության հիման վրա «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ի «Սևքարի անտառտնտեսություն» մասնաճյուղի Աչաջրի անտառպետության առաջին և երկրորդ պահաբաժիններում հայտնաբերել են մեծ թվով հատված հացենի և այլ տեսակի ծառեր, հատված ծառերի կոճղեր, այնուհետև Աչաջուր գյուղի հարակից տարածքում շահագործվող 15 ածխահոր և այդ ածխահորերի հարևանությամբ կուտակված 68,6 խմ հատված հացենի և այլ տեսակի փայտանյութ, 82 պարկ փայտածուխ:

Հայտնաբերված փայտանյութի, ինչպես նաև ածխահորերի գործունեության օրինականությունը հավաստող փաստաթղթեր հիմնականում առկա չեն եղել:

Պետությանը պատճառված նախնական վնասի չափը հնարավոր կլինի ներկայացնել ԲԸՏՄ Տավուշի տարածքային բաժնի կողմից կազմված արձանգրության հիման վրա։

Նախապատրաստված նյութերը փոխանցվել են Քննչական կոմիտեի Տավուշի մարզային քննչական վարչություն:

Հիշեցնենք, որ վերջին 3 օրերի ընթացքում Տավուշի մարզում էկոպարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից ածխահորերի շահագործման և մեծ թվով հատված փայտանյութի հայտնաբերման արդեն երկրորդ դեպքն է։

Բարեկենդանը ազգային ուրախ տոնակատարությամբ՝ երգերով, պարերով և իհարկե հետաքրքիր խաղերով նշելու նպատակով, փետրվարի 11-ին Իջևանում նախաձեռնվել է տոնին համահունչ միջոցառում։

Ազգային տոնը կնշվի «Վարը Վարենկ» համույթի և Իջևանի երիտասարդների կողմից ստեղծված «Թամզարա» մշակութային նախաձեռնության մասնակցությամբ։
Մեկնարկը ՝ ժամը 13։30-ին՝ Իջևանի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցու բակից, անմիջապես Սուրբ Պատարագից հետո։
Մուտքն ԱԶԱՏ է