Տեառնընդառաջի տոնը Տիրոջն ընդառաջ գնալու հրավեր է բոլորիս։ Հայ Առաքելական Եկեղեցին ամեն տարի փետրվարի 14-ին՝ Քրիստոսի Սուրբ Ծննդյան օրվանից 40 օր հետո, նշում է քառասուն օրական մանուկ Հիսուսին տաճարին ընծայելու տոնը՝ Տեառնընդառաջը։

Տոնի նախօրեին՝ երեկոյան ժամերգությունից հետո, կատարվում է նախատոնակը: Եկեղեցու կանթեղից վերցված կրակով խարույկ է վառվում իբրև լույսի խորհրդանիշ։

Տոնը ներառված է ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների ցանկում․ այն ապրող ու շարունակվող ավանդույթ է, որը դարերից եկող խորհուրդն է փոխանցում նոր սերունդներին։ Տեառնընդառաջը կենտրոնանում է նորապսակների շուրջ՝ կարևորելով հայկական մշակույթում նորաստեղծ ընտանիքի հանդեպ համընդհանուր հոգատարությունն ու աջակցությունը։ Այն նոր կյանքի, հույսի և ընտանեկան ջերմության խորհրդանիշ է։ Տավուշում ընտանիքի արժեքը նույնքան հիմնարար է, որքան անվտանգ ու խաղաղ հայրենիքը։

Տոնի առթիվ Արծվաբերդի մշակույթի տան բակում հավաքվել էին գյուղի բնակիչները։ Տոնական խարույկի շուրջ հատկապես ուշադրության կենտրոնում էին նորապսակ զույգերը։

Ավանդույթի համաձայն՝ երիտասարդ զույգերը պտտվում են կրակի շուրջը և ձեռք-ձեռքի տված ցատկում խարույկի վրայով՝ հավատալով, որ կրակի մաքրող ու լուսավոր ուժը իրենց ընտանիքներին կբերի ջերմություն, ամրություն և երջանկություն։ Միջոցառման ընթացքում հնչեցին տոնական երգեր, իսկ երիտասարդները հանդես եկան ազգային պարերով՝ խարույկի շուրջ ստեղծելով միասնականության ու ոգևորության մթնոլորտ։ Օրվա խորհուրդը սահմանամերձ համայնքներում կրկնակի արժեք է ստանում։ Այստեղ ապրող մարդիկ առավել խորությամբ են գիտակցում, որ ամուր ընտանիքն ուժեղ ու կայուն պետության հիմքն է։

Տեառնընդառաջի խարույկի լույսի ներքո նորապսակները միմյանց խոստացան սիրել ու պահպանել իրենց ընտանիքները, իսկ համագյուղացիները նրանց մաղթեցին խաղաղություն, համերաշխություն և լույսով լի ճանապարհ։

Բերդ համայնքից Տավուշ Մեդիայի թղթակից Հայկ Դոմբրյանի տեսանյութը։

 Տավուշի մարզի համայնքներում Տեառնընդառաջի խորհրդով արարողություններ են կատարվել. ներկայացնում ենք լուսանկարներ:

Լուսանկարները՝ Բերդի և Նոյեմբերյանի համայնքապետարաններից։

Տեսանյութը՝ Նոյեմբերյանից Տավուշ Մեդիայի թղթակից Հրանուշ Անանյանի։

Սահմանամերձ Այգեձոր գյուղում տեղի ունեցավ ավանդական Նոր տարվան նվիրված մշակութային միջոցառում, որը միավորեց համայնքի տարբեր տարիքի բնակիչներին՝ ազգային արժեքների և ավանդույթների շուրջ։

Միջոցառման ընթացքում ներկաները միասին զարդարեցին ավանդական Կաղանդի ծառը, որը խորհրդանշում է բարեկեցություն, նոր սկիզբ և ընտանեկան օջախի ջերմություն։ Մասնակիցները հնարավորություն ունեցան նաև համտեսելու ավանդական տարեհացը՝ որպես առատության և բարության խորհրդանիշ։

Տոնը ուղեկցվեց հայկական ժողովրդական երգերով ու պարերով․ շուրջպարերը, ազգային խաղերն ու համատեղ երգեցողությունը ստեղծեցին ուրախ և միավորող մթնոլորտ։

Ավելին՝ Տավուշ Մեդիայի թղթակից Անահիտ Մակյանի տեսանյութում։

Նոր տարվա նախաշեմին՝ սահմանամերձ Արծվաբերդից․ մանուկների ամանորյա երազանքներն ու մաղթանքներն է մեզ փոխանցում Տավուշ Մեդիայի թղթակից Հայկ Դոմբրյանը։

 

Տավուշի մարզի Բերդ քաղաքում ապրող 76-ամյա Ռոզա Հովակիմյաննն արդեն ավելի քան մեկ տասնամյակ իր առօրյան լցնում է շյուղագործությամբ։
Երիտասարդ տարիներին՝ Երևանում ապրելով ու աշխատելով, նա յուրացրել է այս նրբաճաշակ արհեստը, որն այսօր նրա կյանքի անբաժանելի մասն է։

Սկզբնական դժվարությունները ժամանակի ընթացքում վերածվել են ստեղծագործական ճանապարհի․ շյուղագործությունը Ռոզա Հովակիմյանի համար դարձել է ոչ միայն սիրելի զբաղմունք, այլև հոգեկան հանգստի ու ինքնարտահայտման միջոց։ Նա նախընտրում է բարդ աշխատանքներ, իսկ նախշերն ու ձևավորումները ստեղծում է ինքնուրույն՝ սեփական մտահղացումների հիման վրա։

Ամենամեծ ուրախությունը նրա համար իր ձեռքի աշխատանքի գնահատանքն է։ Միաժամանակ տիկին Ռոզան կարևորում է ձեռագործ արվեստի փոխանցումը նոր սերնդին և պատրաստակամ է իր գիտելիքներն ու փորձը փոխանցել երեխաներին՝ նպաստելով շյուղագործության պահպանմանն ու շարունակությանը։

Հեղինակ՝ Անահիտ Մակյան

Տավուշի մարզի Վերին Կարմիրաղբյուր գյուղի բնակիչ Շուշան Ղալեչյանը հելունագործությամբ սկսել է զբաղվել ազատ ժամանակը օգտավետ ու հետաքրքիր դարձնելու նպատակով։ Այն, ինչ սկզբում պարզապես հոբբի էր, ժամանակի ընթացքում վերածվեց սիրելի և մշտական զբաղմունքի։ Շուշանը միշտ սիրել է ձեռագործ աշխատանքները, և հենց այդ սերն էլ նրան մղել է սեփական ուժերով փորձել ստեղծել յուրօրինակ հելունագործ գործեր։ Թեև սկզբնական փուլում դժվարություններ եղել են, սակայն համբերությունը, հետաքրքրությունը և անընդհատ փորձարկումները նրան առաջ մղեցին, զարգացան հմտությունները։

Ընտանիքը մշտապես նրա կողքին է։ Ժամանակի ընթացքում Շուշանը կատարել է իր առաջին վաճառքները, և հաճախորդների աչքերի վառ փայլը նրա համար ապացույց էր, որ իր աշխատանքը սիրվել է և ընտրած ճանապարհը ճիշտ է։ Դրանից հետո հելունագործությունը դարձավ ոչ միայն զբաղմունք, այլ նաև ինքնարտահայտման միջոց։ Նա ցանկություն ունի հետագայում փոխանցել իր փորձը երեխաներին և, ինչու ոչ, ունենալ խանութ, որտեղ կներկայացվեն իր յուրօրինակ խաղալիքներն ու աշխատանքները։ Նրա խոսքով՝ ցանկացած բարդ աշխատանք հնարավոր է հաղթահարել, եթե այն անում ես սիրով և վստահությամբ սեփական ուժերի հանդեպ։

Հեղինակ՝ Անահիտ Մակյան

Վերջին հինգ տարիներին Շուշան Ղալեչյանը շարունակում է զարգացնել իր փոքր ընտանեկան բիզնեսը՝ զբաղվելով չրագործությամբ Տավուշի մարզի Վերին Կարմիաղբյուր գյուղում։ Չրի մեծ պահանջարկը և բնական, տեղական արտադրանքի նկատմամբ աճող հետաքրքրությունը նրան և ամուսնուն մղեցին ստեղծելու սեփական արտադրությունը՝ հիմք դնելով կայուն ու նպատակային ձեռնարկության։

Հեղինակ՝ Անահիտ Մակյան

Տավուշի մարզի Վերին Կարմիրաղբյուր գյուղում գործող գորգագործության խմբակը ստեղծվել է 2021 թվականին՝ գյուղի Մշակույթի տան և Հենրիկ Իգիթյանի անվան ազգային գեղագիտության կենտրոնի համատեղ նախաձեռնությամբ։ Խմբակի նպատակն է գյուղի երեխաներին ընձեռել հնարավորություն սովորելու ավանդական գորգագործության արհեստը՝ միաժամանակ ապահովելով ստեղծագործ, հանգիստ և օգտակար միջավայր նրանց ազատ ժամանակը կազմակերպելու համար։

Խմբակի ղեկավարը Լիա Բադալյանն է՝ երեք երեխաների մայր, ով հաջողությամբ համատեղում է դպրոցի աշխատանքը, համալսարանական ուսումը, ընտանիքն ու իր սիրելի արհեստը։ Լիայի խոսքով՝ ընտանիքի աջակցությունն ու սաների ոգևորվածությունն առանցքային դեր են խաղացել խմբակի կայացման և զարգացման գործում։

Լիան նպատակ ունի շարունակաբար խորացնել գիտելիքներն կիրառական արվեստի ոլորտում, կատարելագործել իր հմտությունները և ձեռք բերել նոր մասնագիտացումներ՝ այս ոլորտում ավելի մեծ փորձ ձեռք բերելու համար։

Լիայի գլխավոր ձգտումն է իր փորձն ու գիտելիքները փոխանցել նոր սերնդին՝ նպաստելով դարերի խորքից եկած հայկական գորգագործական մշակույթի պահպանմանը և տարածմանը։

Հեղինակ՝ Անահիտ Մակյան

https://youtu.be/WvC-NnlQn08?si=lTFUi93-B04lwEYk

Յուրաքանչյուր տարի՝ 2004 թվականից ի վեր Կողբի գեղարվեստի դպրոցը կազմակերպում է նկարչական սիմպոզիում, որն ընթանում է Կողբի հարակից գեղատեսիլ վայրում՝ գեղարվեստի դպրոցի պլեներում։ Նկարչական սիմպոզիումին մասնակցում են Կողբի գեղարվեստի դպրոցի ուսուցիչները, ուսանողները, սաները և գեղանկարիչներ՝ Հայաստանի տարբեր անկյուններից։ Կողբի սարերում են համախմբվում նաև արտերկրում բնակվող նկարիչները։ Այս տարի ևս գեղանկարիչները օրեր շարունակ գտնվել են Կողբի սարերում՝ բացահատել, արարել ու ստեղծագործել Տավուշի գեղատեսիլ բնության մեջ ու բնության մասին։

Հեղինակ՝ Հրանուշ Անանյան

Տարվա այս եղանակին Տավուշի մարզում հաճախ կտեսնեք «քաղցր վարագույրներ»․ տարեշրջանում օրը սկսվում ու ավարտվում է չիր պատրաստելու իրարանցման մեջ։

Հեղինակ՝ Հրանուշ Անանյան։

Դեռ նախորդ դարում Հունաստանից բերված շիվերը ոչ միայն հարմարվեցին Տավուշի մարզի տեղանքին, այլև առատ բերք են տալիս։ Բագրատաշեն գյուղում աճում է մեր բնակլիմայական պայմաններին ոչ այնքան բնորոշ ձիթենին։ Բնակիչներից շատերն արդեն մեծ այգիներ են հիմնել։

Ձիթենին՝ որպես գյուղի այցեքարտ․ Բագրատաշենում անցկացվեց ձիթենու արդեն երկրորդ փառատոնը։

Հեղինակ՝ Հրանուշ Անանյան։