«Քո իրավունքը» հաղորդման հերթական թողարկման ընթացքում իրավաբան, ՀՀ Փաստաբանների պալատի անդամ Վիկտորյա Սիմոնյանը ներկայացում է ընտրություններին մասնակցելու կարգը, ընտրողների իրավունքներն ու քվեարկության ընթացակարգը։
Թողարկման ընթացքում անդրադարձ է կատարվում նաև արտերկրում բնակվող ՀՀ քաղաքացիների, քաղաքացիություն չունեցող անձանց և հաշմանդամություն ունեցող քաղաքացիների՝ ընտրություններին մասնակցելու հնարավորություններին։
Արտերկրում բնակվող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները, որպես կանոն, տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններին կարող են մասնակցել միայն Հայաստանի Հանրապետությունում։ Միաժամանակ, օրենքով նախատեսված որոշ դեպքերում, մասնավորապես՝ արտերկրում ծառայություն իրականացնող դիվանագիտական և հյուպատոսական ծառայողների, ինչպես նաև երկարատև գործուղման կամ ուսման մեջ գտնվող զինծառայողների համար, կարող է նախատեսվել էլեկտրոնային եղանակով քվեարկելու հնարավորություն՝ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի սահմանած կարգով և ժամկետներում։
Տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններին կարող են մասնակցել նաև քաղաքացիություն չունեցող անձինք, եթե բավարարում են օրենքով սահմանված պայմաններին, այդ թվում՝ տվյալ համայնքում առնվազն մեկ տարի հաշվառված լինելու պահանջին։ Նրանք, սակայն, չեն կարող մասնակցել Ազգային ժողովի ընտրություններին։
Հաղորդման ընթացքում ներկայացվում են նաև հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար նախատեսված քվեարկության հնարավորությունները։ Քաղաքացիները կարող են օգտվել հարմարեցված ընտրատեղամասերից, իսկ օրենքով նախատեսված դեպքերում՝ շրջիկ քվեատուփի միջոցով քվեարկելու հնարավորությունից։ Շրջիկ քվեատուփից կարող են օգտվել նաև բժշկական հաստատություններում ստացիոնար բուժում ստացող անձինք, ռազմաբժշկական հաստատություններում բուժվող զինծառայողները, ինչպես նաև օրենքով նախատեսված դեպքերում՝ ձերբակալվածներն ու կալանավորվածները։
Առանձին անդրադարձ է կատարվում քվեարկության օրվա ընթացակարգին։ Ընտրատեղամասերը բացվում են առավոտյան ժամը 8:00-ին։ Քվեարկությանը մասնակցելու համար ընտրողը պետք է ներկայացնի անձը հաստատող՝ օրենքով ընդունելի փաստաթուղթ։ Հաղորդման ընթացքում բացատրվում է նաև, թե ինչ փաստաթղթեր կարող են ներկայացվել, և ինչ պայմաններում է հնարավոր քվեարկել ժամկետանց անձնագրով։
Քվեարկության ընթացակարգը ներառում է անձը հաստատող փաստաթղթի ստուգումը, քվեաթերթիկների և քվեարկության ծրարի տրամադրումը, քվեախցում ընտրություն կատարելը և քվեարկության ծրարը քվեատուփի մեջ տեղադրելը։ Եթե քվեաթերթիկը պատահմամբ վնասվել է կամ ընտրողը սխալ է թույլ տվել, նա կարող է դիմել ընտրական հանձնաժողովի անդամին՝ նոր քվեաթերթիկ ստանալու համար։
Հաղորդման նպատակն է բարձրացնել քաղաքացիների իրազեկվածությունը ընտրական գործընթացի վերաբերյալ, ներկայացնել նրանց իրավունքներն ու պարտականությունները և օգնել ընտրողներին քվեարկության օրը պատշաճ կերպով իրացնել իրենց ընտրական իրավունքը։
Կարևոր է․ ընտրական ընթացակարգերի և քվեարկության համար անհրաժեշտ փաստաթղթերի վերաբերյալ տեղեկությունները կիրառելուց առաջ անհրաժեշտ է ստուգել գործող օրենսդրությունը և Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի պաշտոնական պարզաբանումները։
