Սեպտեմբերի 28-ն է՝ Վարագա Սուրբ Խաչի տոնը. տոն, որ Նոր Վարագավանք է հրավիրումհարյուրավոր ուխտավորների՝ հինավուրց պատերիստվերում նորովի վերապրելու հավատքի ու մերազգային հիշողության միասնությունը։ Վարագա Սուրբ Խաչը տոն է հոգևոր զորության մասին, որհիշեցնում է այն ճանապարհը, որով մեր ժողովուրդըպահեց իր հավատի արմատները։ Ավանդույթ դարձած խաչերթով հավատավորները՝ Տավուշի մարզի համայնքներից, Հայաստանի տարբեր մարզերից ու մայրաքաղաքից, նաև արտերկրից, բարձրանում են Նոր Վարագավանք։
Տերունական Խաչափայտի մասունքը, որն ամեն տարի ՄայրԱթոռ Սուրբ Էջմիածնից բերվում է այստեղ, վերադառնում ու գտնվում է իր երբեմնի պատմական տանը:
Սուրբ Պատարագից հետո խաչափայտով օրհնվումեն Տավուշի չորս կողմերը․ օրհնությունը տարածվում է մեր սար ու ձորի, այգիների ու դաշտերի, գյուղերիու շեների վրա միասնական աղոթքով՝ հանուն հարատևության ու խաղաղության։
Տոնական օրն այստեղ վերածվում է նաև մշակութային փառատոնի․ «Տավուշ» հայրենակցական միության նախաձեռնությամբ վանական համալիրին հարող տարածքում հնչում են ազգային երգն ու երաժշտությունը, հանդես են գալիս«Հորովել» համույթը և Բերդի մշակութային խմբերը։
Նոր Վարագավանքը՝ կառուցված 13-րդ դարում Կյուրիկյան իշխանների օրոք, Տավուշի հոգևոր ուպատմական խորհրդանիշներից մեկն է։ Վանքը գտնվելով բարձրադիր հատվածում, իշխող դիրքունի և անտառների գրկում վեր խոյացող Վարագավանքը նաև գրավում է մեր երկիր այցելող զբոսաշրջիկներին:
Միջնադարի գրիչներն ու պատմիչներն արժեքավոր հիշատակումներ ունեն Վարագավանքի մասին. այսօր էլ վանքը հոգևորին վերադառնալու վայր է․ վայր, որտեղ յուրաքանչյուրը նորովի է զգում հայրենիքի գույնն ու բույրը, հոգևոր առաքինության ուժը։
