Վիլնյուս․ ինչպես պատմությունը վերածել զարգացման ռեսուրսի

Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնյուսը հաճախ անվանում են հյուսիսային Եվրոպայի ամենապահպանված պատմական քաղաքներից մեկը։ Ավելի քան ութ դար պատմություն ունեցող քաղաքն այսօր երկրի վարչական և տնտեսական կենտրոնն է, նաև այն օրինակը, թե ինչպես կարելի է մշակութային ժառանգությունը դարձնել զարգացման, զբոսաշրջության և միջազգային ճանաչելիության կարևոր գործիք։

Վիլնյուսի քաղաքապետարանում հայ լրագրողների պատվիրակությանը ներկայացրին քաղաքի կառավարման համակարգը, բյուջետային քաղաքականությունն ու զարգացման առաջնահերթությունները։ Մոտ 600 հազար բնակիչ ունեցող մայրաքաղաքը վերջին տարիներին մեծ ուշադրություն է դարձնում զբոսաշրջության և միջազգային կապերի ընդլայնմանը։

«Այսօր մենք ունենք «Go Vilnius» կազմակերպությունը, որը զբաղվում է զբոսաշրջության, կոնֆերանսային զբոսաշրջության և տաղանդների ներգրավման հարցերով։ Քաղաքը նաև աջակցում է Վիլնյուսի օդանավակայանից նոր ավիաուղիների բացմանը, քանի որ հասանելիությունը կարևոր նախապայման է քաղաքի զարգացման համար»,- նշում է Վիլնյուսի քաղաքային խորհրդի անդամ, Տնտեսական հարցերի և ֆինանսների հանձնաժողովի նախագահ Վիգինտաս Գասպարավիչուսը։

Կառավարման մարմինները, սակայն, համոզված են՝ քաղաքի հաջողությունը միայն տնտեսական ցուցանիշներով կամ նոր ենթակառուցվածքներով չի չափվում։ Զբոսաշրջիկին գրավելու համար անհրաժեշտ է նախ պատմել քաղաքի պատմությունը։ Կարճ շրջայցի ընթացքում մեզ ներկայացվում են հին քաղաքի նեղ փողոցները, Գեդիմինասի ամրոցը, տարբեր ժամանակաշրջանների ճարտարապետական շերտերը։ Այստեղ գրեթե յուրաքանչյուր շենք, հրապարակ կամ փողոց իր պատմությունն ունի։

Լիտվայի Լրագրողների միության փոխնախագահ Էռնեստ Ալեսինի խոսքով՝

«Առաջին հերթին պետք է սիրել սեփական քաղաքը և փորձել հավաքել այն պատմությունները, որոնք պատմել են տատիկներն ու պապիկները։ Այդ պատմությունները պետք է վերածվեն մի պատմության, որով մարդիկ կցանկանան կիսվել, ինչպես լավ ֆիլմով կամ լավ գրքով։ Հենց այդպես էլ սկսվեց Վիլնյուսի պատմությունը որպես զբոսաշրջային ուղղություն»։

Վիլնյուսում դժվար է սահման գտնել անցյալի և ներկայի միջև։ Մի քանի րոպեի ճանապարհը բավական է, որպեսզի միջնադարյան փողոցներից հայտնվես ժամանակակից բիզնես կենտրոններում։ Հենց այս համադրությունն էլ քաղաքը դարձնում է գրավիչ թե՛ զբոսաշրջիկների, թե՛ ներդրողների համար։ Քաղաքը դարեր շարունակ ձևավորվել է տարբեր ժողովուրդների և մշակույթների ազդեցությամբ՝ պահպանելով իր բազմազան միջավայրը մինչև այսօր։

«Վիլնյուսը մինչև այսօր մնում է բազմամշակութային և բազմազգ քաղաք։ Տարբեր ժողովուրդներ այստեղ հնարավորություն են ունեցել պահպանելու իրենց մշակույթն ու ավանդույթները։ Հենց այդ բազմազանությունն է, որ ձևավորել է քաղաքի յուրահատուկ դիմագիծը»,- նշում է Էռնեստ Ալեսինը։

Անընդհատ փոփոխվող և զարգացող աշխարահում ամենամեծ մարտահրավերը սեփական ինքնության պահպանումն է։ Փոքր պետությունների համար սա հատկապես կարևոր հարց է։

«Մայրենի լեզուն, ազգային մշակույթն ու սեփական պատմության իմացությունը ցանկացած ժողովրդի հաջողության հիմքն են։ Յուրաքանչյուր ազգ ունի իրեն բնորոշ այն առանձնահատկությունը, որը տարբերում է նրան մյուսներից, և եթե կարողանանք պահպանել այդ արժեքները, կպահպանենք նաև մեր ինքնությունը։ Լեզուն, մշակույթն ու պատմական հիշողությունն այն հենասյուներն են, որոնք օգնում են հատկապես փոքր ժողովուրդներին դիմակայել ժամանակի մարտահրավերներին։

Մեր պատկերացմամբ՝ Հայաստանը մի երկիր է, որտեղից սկիզբ են առնում շատ հին ավանդույթներ։ Դա պատմության, հիշողության և մշակույթի նկատմամբ հարգանքի երկիր է։ Կարծում եմ՝ հենց այդպիսի արժեքներն են օգնում ժողովուրդներին դարերի ընթացքում պահպանել իրենց ինքնությունն ու փոխանցել այն հաջորդ սերունդներին»,- խոսքը եզրափակում է Լիտվայի Լրագրողների միության փոխնախագահ Էռնեստ Ալեսինը:

Վիլնյուսում պատմությունը և պահպանում են, և օգտագործում որպես զարգացման ռեսուրս։ Այն քաղաքի ինքնության, զարգացման ռազմավարության և ապագայի տեսլականի կարևոր մասն է։ Թերևս հենց այդ պատճառով էլ քաղաքը շարունակում է գրավել մարդկանց աշխարհի տարբեր անկյուններից։

Եվրոպական միության աջակցությամբ Հայաստանի լրատվամիջոցների համար իրականացվում է փորձի փոխանակման ու հայկական մեդիայի աշխատանքի որակի բարելավմանն ուղղված ծրագիր։ Ծրագրի շրջանակում լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների այց է կազմակերպվել Լիտվայի մի շարք քաղաքներ։ Լիտվա մեկնած լրագրողական պատվիրակության կազմում էր նաև Տավուշ Մեդիայի լրագրող Էռնեստ Խանումյանը։ Այս տեսանյութում նա ներկայացնում է, թե ինչպես են Լիտվայի փոքր քաղաքներում զարգացնում կրթական համակարգը, վերափոխում հանրային միջավայրը, իրականացնում քաղաքային զարգացման ծրագրեր և փորձում բարձրացնել մարդկանց կյանքի որակը։

Կարդացեք նաև՝